# 34 — Konsol Görsel Konsepti (Uygulanan Tasarım)

## 1. Amaç

Operatör konsolunun (`bfos/ui_gui.py` + `bfos/ui_widgets.py`) görsel
dünyasını tek belgede sabitlemek: uygulama kabuğu, Genel Bakış, hedef
seçici, işlem tarayıcı, ayrıntı paneli, yürütme çekmecesi ve güvenlik
pencereleri. Kavram `docs/33-OPERATOR-CONSOLE.md` §9.2'nin uygulanan
hâlini anlatır; davranış sözleşmesini değiştirmez.

## 2. Kapsam

Yalnızca sunum katmanı: koyu başlık bandı, hedef paneli, kenar çubuğu,
sayfalar, rozetler, diyaloglar. Renk/boşluk/yazı değerleri
`bfos/ui_theme.py` üzerinden `web/static/tokens.css` aynasından gelir;
bu belgede renk kodu yoktur. Backend kuralları (`bfos/operations.py`,
`bfos/runner.py`), kapılar ve denetim kaydı kapsam dışıdır — aynen korunur.

## 3. Kararlar

1. **Uygulama kabuğu:** başlık bandı + hedef paneli her modda sabittir;
   detaylı modda solda 220px kenar çubuğu (5 kategori + Etkinlik), sağda
   sayfa alanı, altta yürütme çekmecesi ve eylem çubuğu.
2. **Genel Bakış ilk ekrandır:** 4 durum kartı (Hedef / Cihaz durumu /
   Yetki / Envanter) + 3 hızlı işlem (Kur / Durum / Çıkış). Form yok.
3. **Hedef seçici parçalıdır:** `[Cihaz | Dalga | Tüm filo]`; görünür
   kapsam tektir, girdiler bağlama duyarlıdır, tüm filo yüksek etkili
   uyarı şeridi açar.
4. **İşlem tarayıcı satırlıdır:** ikon + ad + tek satır açıklama +
   tür rozeti + durum rozeti + ok. Engelli işlem listede kalır, solar,
   nedenini yazar.
5. **Ayrıntı paneli:** başlık, açıklama, HEDEF/KAPSAM/YETKİ/TÜR ızgarası,
   koşullu uyarılar, seçenek formu, istek üzerine gerçek backend ile
   üretilen komut önizlemesi, birincil eylem.
6. **Onay penceresi özeldir:** İŞLEM/HEDEF/KAPSAM/ETKİ bloğu + monospace
   komut + `[Vazgeç]` / işlem adlı düğme. Yıkıcıda odak Vazgeç'tedir.
7. **Yürütme çekmecesi:** durum rozeti + `işlem · hedef · süre`; log
   kuyusu salt-okunur kanıttır. Bitiş TAMAM/HATA + süre + çıkış kodudur.
8. **Etkinlik sayfası:** yalnız bu oturumun biten çalışmaları (zaman,
   işlem, hedef, sonuç). Sır gösterilmez.

## 4. Neden Bu Karar?

Operatör 3 saniyede altı soruya yanıt almalıdır: hedef ne, durumu ne,
yetkim ne, ne yapabilirim, sorun var mı, bir şey çalışıyor mu? Eski
sekme+tablo düzeni bu soruları form kalabalığına gömüyordu. Kabuk her
soruya sabit bir yer verir; güvenlik bilgisi (kapsam, yetki, yıkıcılık)
her ekranda aynı görsel dilde yinelenir.

## 5. Alternatifler

- **Sekmeler yerinde kalsın:** reddedildi — 5 sekme + tablo, 48 işlemi
  ayırt edilemez kılar ve Genel Bakış'a yer bırakmaz.
- **Web/Electron kabuğu:** reddedildi — çevrimdışı kurulum, `sudo bf`
  ile başlatma ve `python3-tk` bağımlılığı korunmalıdır.
- **Koyu tema:** ertelendi — atölye ışığında açık zemin okunur; token
  yapısı koyu temaya hazırdır ama öncelik açık temadır.

## 6. Avantajlar

- Kapsam her ekranda görünür (başlık + hedef paneli + onay penceresi).
- Yazma işlemleri gizlenmez, kapatılır ve nedeni yazılır (yetki öğretir).
- Tehlike stili yalnız tehlikeli eylemdedir; panel kırmızıya boyanmaz.
- Tüm simgeler Tk canvas çizimidir: çevrimdışı, lisanssız, varlıksız.
- Klavye: sekme sırası görsel sırayı izler, satırlar odaklanabilir,
  `Enter` çalıştırır, `Esc` diyalogu kapatır (yıkıcıda asla onaylamaz).

## 7. Dezavantajlar

- Özel satır bileşeni `ttk.Treeview` yerleşik sıralamasından vazgeçer:
  sütun sıralaması yoktur (arama + kategori yeterlidir).
- Ayrıntıdaki hedef satırı, seçenekli işlemlerde hedef değişince otomatik
  tazelenmez (girdi korunur); güncel hedef çalışma anı penceresinde
  gösterilir.

## 8. Riskler

- **Kapsam yanılgısı:** parçalı denetim + başlık aynası + onaydaki kapsam
  şeridi üç katmanlı savunmadır; `current_target()` görünür kapsama göre
  hedef üretir (bayi metni dalgayı ezemez).
- **Eski alışkanlık:** sekmeleri arayan operatör için §9.2 haritası ve
  Genel Bakış'taki yönlendirme metni geçişi anlatır.

## 9. Uygulama Planı

### 9.1 Kabuk iskeleti

```text
+---------------------------------------------------------------+
| koyu bant: ürün | hedef | cihaz durumu | yetki              |
+---------------------------------------------------------------+
| şerit (salt-okunur / deneme kipi; etkinse)                    |
+---------------------------------------------------------------+
| HEDEF: [Cihaz|Dalga|Tüm filo] + bağlamsal girdi               |
+----------------+----------------------------------------------+
| kenar çubuğu   | sayfa (tarayıcı + ayrıntı / etkinlik)        |
|                +----------------------------------------------+
|                | yürütme çekmecesi (başlık + log kuyusu)      |
+---------------------------------------------------------------+
| eylem çubuğu: [birincil] neden ... durum / araçlar            |
+---------------------------------------------------------------+
```

### 9.2 Yedi ekran

1. **Genel Bakış** (basit mod): 4 kart + Kur/Durum/Çıkış. Yetkisizde Kur
   kapalı, nedeni düğmede.
2. **Hedef seçimi:** Cihaz → 8 hane doğrulamalı giriş; Dalga → salt-okunur
   liste (`production` seçilince jeton notu); Tüm filo → tehlike şeridi.
3. **İşlem tarayıcı:** arama + satırlar (ikon, ad, açıklama, `YIKICI` /
   `salt-okunur`, `açık` / `kapalı — sudo bf`, ok). Seçili satır aksan
   dolgulu.
4. **Ayrıntı:** meta ızgara + uyarılar + seçenekler + katlanır komut
   önizlemesi + birincil düğme (yıkıcıda kırmızı, engellide kapalı).
5. **Çalışma:** `ÇALIŞIYOR` rozeti + ad + hedef + `mm:ss` + iptal; bitiş
   `TAMAM`/`HATA` + süre + çıkış kodu; kayıt Etkinlik'e düşer.
6. **Yıkıcı onay:** İŞLEM/HEDEF/KAPSAM/ETKİ + filo/üretim şeridi +
   açık önizleme + `[Vazgeç]` (odak) / işlem adlı kırmızı düğme.
7. **Salt-okunur:** başlık rozeti + turuncu şerit; tüm yazma düğmeleri
   kapalı + gerekçeli; `_start_run` kapıyı yeniden denetler.

### 9.3 Token ve yazı

Zemin `--bg-app`, paneller beyaz, tek koyu bant; vurgu mavisi yalnız
birincil eylem + seçili satır. Başlık 22, bölüm 18, gövde 15, ikincil 13,
üstveri 12, veri monospace 13. Ritim 4/8/12/16/24/32/48. Kenar çubuğu
220px, satır 44px, denetim 36px. Durum söz + renk + rozet (renk yalnız
asla).

## 10. Test Planı

- `tests/test_bfos.py` (155) ve `tests/test_bfos_gui_static.py` (95):
  pencere açmaz; katalog, kapılar, önizleme, renk aynası sözleşmeleri.
- Canlı QA (`DISPLAY=:0`): `/tmp/bf-qa.py` geometri taraması (0 hatalı
  öğe), 6 sayfa × tarayıcı/ayrıntı, hedef akışları, `import -window`
  yakalamaları + Tesseract OCR metin denetimi.
- Mutasyon kanıtı: `ui_widgets.py` içine renk sayesi → renk testi
  kırmızıya döner; geri alınır.
- `bash tests/run-all.sh` 12/12; `python3 -m bfos --tui` duman testi.

## 11. Rollback

Sunum katmanıdır: `bfos/ui_gui.py`, `bfos/ui_widgets.py`,
`docs/33`, `docs/34` ve bir test iddiası değişir. Geri alma = bu dosyaları
önceki sürüme döndürmek; backend, envanter ve denetim kaydı etkilenmez.
Commitlenmeden çalışılır; değişiklikler çalışma ağacında durur.

## 12. Kontrol Listesi

- [x] Kabuk + Genel Bakış + hedef seçici + tarayıcı + ayrıntı + çekmece
- [x] Onay/jeton pencereleri (odak ve varsayılan güvenli)
- [x] Salt-okunur sunumu (gizleme yok, gerekçe her yerde)
- [x] Etkinlik sayfası (oturum içi, sırsız)
- [x] Token/sözdizimi aynası (`tokens.css` ↔ `ui_theme.py`) korunur
- [x] Türkçe metin taraması (teknik adlar dışında İngilizce yok)
- [x] Ekran görüntüleri (`/tmp/bf-shots/r2-*`, `r3-*`, `r4-*`)
- [ ] Vision servisiyle görsel inceleme (servis 500 veriyor; OCR ile
  doğrulandı, insan gözüyle bakılmadı)

## 13. Açık Sorular

- Koyu tema gerekli mi? (Token yapısı hazır; talep yok.)
- Etkinlik sayfası denetim günlüğünden güvenli özet okumalı mı?
  (Bugün yalnız oturum içi; güvenlik garantisi değişmeden olmaz.)

## Ek: Kabuk durum akışı

```mermaid
flowchart TD
    A[Genel Bakış] -->|Detaylı mod| B[Kenar çubuğu: 5 kategori + Etkinlik]
    B --> C[İşlem tarayıcı]
    C --> D[İşlem ayrıntısı]
    D --> E[Komut önizlemesi]
    E --> F{Onay penceresi}
    F -->|Vazgeç| D
    F -->|Onayla| G[Kapı jetonları]
    G -->|iptal| D
    G -->|tamam| H[Kesin komut onayı]
    H -->|Vazgeç| D
    H -->|Onayla| I[Yürütme çekmecesi: ÇALIŞIYOR]
    I --> J[TAMAM / HATA + Etkinlik kaydı]
```