ef102b9657
Adds the Blueforce Field OS provisioning stack on top of the existing fleet architecture, without rewriting the working systems (installer, diagnostics, Ansible, WireGuard/SSH/xRDP/RustDesk, Docker policies, monitoring, Docusaurus). ISO build (the previous builder was a skeleton that produced no medium): - boot layout is read from the base ISO at build time via `xorriso -report_el_torito as_mkisofs` and rebuilt with `-as mkisofs`; `-boot_image any replay` cannot work on Ubuntu live ISOs because the GRUB2 MBR lives in the source image's first 16 sectors and the EFI system partition is an appended partition, neither of which is a file in the ISO9660 tree - preflight now asserts El Torito boot metadata positively: xorriso exits 0 on a non-ISO input, which previously let an arbitrary file pass --check - artifact produced and verified: dist/Blueforce-Field-OS-1.0.0-amd64.iso, 6 481 917 952 bytes, SHA256 cb0cc56f...d431296, BIOS+UEFI entries preserved, /autoinstall.yaml at the media root, casper/minimal.squashfs byte-identical to the base - recorded baseline deviation: the verified medium on the build host is the Desktop flavour, so the manifest carries a baseline_deviation block instead of hiding it; Server remains one flag away Offline and identity: - offline APT contract with concrete package requirements, pin format and an audit table; builds fail closed while pins are UNPINNED - autoinstall keeps interactive-sections: [storage]: the operator confirms the target disk, and no automatic wipe is ever performed - firstboot terminal wizard for the 8-digit dealer id, three-state lifecycle (PROVISIONED_OFFLINE -> ENROLLED -> READY) with fail-closed gates, so a missing internet link or WireGuard handshake cannot fail provisioning but can never produce a false READY Fleet and migration: - five read-only Ansible playbooks for Field OS version, provisioning, enrollment, remote channels and offline readiness, all wave-scoped with a separate production override - Windows pre-migration inventory and data export extended to the full brief scope, read-only, never collecting credentials Tests: tests/run-all.sh -> 8/8 pass, exit 0. Boot acceptance (UEFI, Legacy BIOS, Secure Boot), air-gapped install, real enrollment endpoint and Windows rollback remain LAB work and are listed in IMPLEMENTATION-REPORT.md.
184 lines
15 KiB
Markdown
184 lines
15 KiB
Markdown
# 03 — Ubuntu Baseline
|
||
|
||
> Kısa özet: Saha PC'lerinin standart zemini: Ubuntu Server 26.04.1+ LTS minimal kurulum, GNOME masaüstü (saha standardı; XFCE yalnız LAB A/B ölçüm kolu, K-23), terminale boot edilir, `unattended-upgrades` kapalıdır. BIOS güç-kurtarma ayarı, GUI aç/kapa anahtarları ve RDP'nin her-zaman-hazır ayrımı (K-22) bu dosyadadır.
|
||
|
||
- Dosya: `docs/03-UBUNTU-BASELINE.md`
|
||
- İlgili kararlar: `24-DECISION-LOG.md#K-01` (OS/sürüm), `K-02` (GNOME saha standardı), `K-03` (boot + bf-gui), `K-11` (otomatik update kapalı), `K-22` (RDP her zaman hazır), `K-23` (GNOME vs XFCE LAB A/B ölçümü)
|
||
- Durum: [ ] Taslak
|
||
|
||
---
|
||
|
||
## 1. Amaç
|
||
|
||
Her saha PC'sinin aynı minimal zeminden başlamasını garanti etmek: hangi ISO, hangi masaüstü, hangi boot hedefi, hangi servisler açık/kapalı. Bu zemin 04'teki imajın ve 05'teki kurucunun varsayımıdır.
|
||
|
||
## 2. Kapsam
|
||
|
||
- Kapsam içi: ISO seçimi, BIOS güç-kurtarma ayarı, boot hedefi (multi-user), GUI katmanı (GNOME + xRDP + `bf-gui-*`), `unattended-upgrades` kapatma, açılışta koşan servis listesi.
|
||
- Kapsam dışı: imaj üretim yöntemi (04), kurucu modül detayları (05), WireGuard/SSH sertleştirme (06/08/11).
|
||
|
||
## 3. Kararlar
|
||
|
||
```text
|
||
KARAR: Saha standardı Ubuntu Server 26.04.1+ LTS'tir (GUI'siz minimal kurulum; GNOME sonradan eklenir).
|
||
GEREKÇE: 26.04.1 LTS resmi indirme sayfasında yayında (kod adı Resolute Raccoon); Server ISO'su varsayılan olarak GUI kurmaz, minimal zemin + ihtiyaca göre GUI standart yoldur. Noktasürüm (.1+) baz alınır çünkü ilk .0 dalgasındaki kurulumcu hataları genelde .1'de toplanır.
|
||
ALTERNATİF: Ubuntu 24.04 LTS — 26.04 doğrulanamasaydı yedekti; doğrulandığı için yedekte bekler. Ubuntu Desktop 26.04 (6 GB RAM şartı) saha bütçesini zorladığı için elendi.
|
||
RİSK: 26.04.x noktasürümlerinde donanım sürücü farkı; azaltma: golden image LAB(2)'de her saha donanım profilinde test edilir.
|
||
MALİYET: Ücretsiz.
|
||
LİSANS: Ubuntu LTS ücretsiz (ESM kapsamına bel bağlanmaz) — https://releases.ubuntu.com/ (26.04.1, doğrulanma: 2026-09-15) + https://ubuntu.com/download/desktop (sistem gereksinimi, doğrulanma: 2026-09-15).
|
||
```
|
||
|
||
```text
|
||
KARAR: Saha masaüstü ortamı GNOME'dur (Ubuntu Desktop standardı) ve bu karar yürürlüktedir. XFCE saha standardı DEĞİLDİR: elenmiş sayılmaz, K-23 uyarınca LAB'da GNOME vs XFCE A/B ölçümünde karşılaştırma koludur ve karar ölçüm verisiyle revize edilebilir.
|
||
GEREKÇE: Kullanıcı kararı + Ubuntu Desktop standardı: tanıdık modern masaüstü, teknisyen akışıyla birebir uyum. RDP oturumu + headless RustDesk + düşük RAM'li mini PC koşulları ölçülmeden "tek doğru masaüstü" iddiası kanıtsız kalır; bu yüzden GNOME baseline olarak sabit tutulur, XFCE yalnız LAB ölçüm koluna alınır (ölçüm seti: RAM, CPU, boot süresi, RDP güvenilirliği, RustDesk reboot sonrası davranış, login screen erişimi, dummy display, 24/72 saat stabilite). Ölçüm seti ve 24/72 saat süreleri sabittir; XFCE kolu saha medyasına girmez. RustDesk headless ZORUNLU şartı her iki kolda da aynen korunur.
|
||
ALTERNATİF: XFCE — hafif ve düşük kaynak tüketimine rağmen saha standardı değildir (K-02); K-23 uyarınca LAB yedek/karşılaştırma koludur, revizyon yalnız ölçüm verisiyle yapılır. XFCE'yi doğrudan saha standardı yapmak kullanıcı kararı dışı ve kanıtsız olduğu için reddedildi; XFCE'yi tamamen kapatmak da ölçüm şansını yok ettiği için reddedildi.
|
||
RİSK: xRDP+GNOME kombinasyonu ek ayar isteyebilir (uyarı: GNOME oturumu RDP'de ek yapılandırma gerektirebilir); azaltma: 13-MEG-LINUX-ACCEPTANCE testi GNOME üzerinde koşar, `bf-gui-*` LAB'da 26.04.1 imajında doğrulanmadan dondurulmaz. A/B ölçümü ek LAB zamanı ve iki masaüstü bakım yükü getirir; azaltma: ölçüm seti/süreleri sabit ve sonuç tek tabloda LAB release kaydına bağlıdır.
|
||
MALİYET: Ücretsiz.
|
||
LİSANS: GNOME (GPL/LGPL bileşenler), ücretsiz — https://www.gnome.org/ (doğrulanma: 2026-09-15; yeniden doğrulama: 2026-09-16, HTTP 200); XFCE GPL — https://xfce.org/ (doğrulama: 2026-09-16, HTTP 200; yalnız LAB A/B ölçüm adayıdır, saha standardı değildir).
|
||
```
|
||
|
||
> **Güncelleme (2026-09-16, K-23):** Yukarıdaki "XFCE elendi / yedekte tutulmaz" ifadesi geçersizdir. Doğru ifade: **GNOME seçildi ve saha standardı olarak kalır; XFCE LAB A/B ölçümünde karşılaştırılır.** Ölçüm verisi gelmeden revizyon yapılmaz; revizyon 24-DECISION-LOG PR'ı ile işlenir. Ayrıntı: `24-DECISION-LOG.md#K-23`.
|
||
|
||
```text
|
||
KARAR: Cihazlar terminale (multi-user) boot eder. `xrdp` + `xrdp-sesman` multi-user seviyesinde HER ZAMAN enable ve active kalır (RDP kanalı `bf-gui-on` beklemez); `bf-gui-on` / `bf-gui-off` yalnız YEREL FİZİKSEL grafik katmanını (display-manager: gdm3/gdm/sddm/lightdm + default target) systemd üzerinden açar/kapatır. GUI kapalı ≠ RDP kapalı.
|
||
GEREKÇE: xRDP mimarisi oturum yöneticisi (sesman) + systemd servis birimleri (`xrdp`, `xrdp-sesman`) üzerine kuruludur. xRDP'nin servis seviyesinde sürekli hazır olması, yerel GUI kapalı saha cihazında uzaktan grafik kurtarma kanalını korur (sahaya gitme oranını düşürür); `bf-gui-*` yalnız gereksiz yerel grafik katmanını yönetir. Varsayılan kapalı yerel GUI = düşük RAM, düşük saldırı yüzeyi, öngörülebilir boot.
|
||
ALTERNATİF: RDP'yi `bf-gui-on`'a bağlamak — GUI kapalıyken uzaktan grafik kurtarma kaybolur → reddedildi; her zaman grafik boot — kaynak israfı ve 700 cihazda gereksiz hata yüzeyi nedeniyle elendi.
|
||
RİSK: Kesin birim adları ve GNOME oturum başlatma satırı 26.04.1'e göre değişebilir; azaltma: LAB'da 26.04.1 imajında doğrulanmadan `bf-gui-*` dondurulmaz. `bf-gui-off` içinde xRDP'i durduran bir satır bulunursa bu sözleşme ihlalidir (`tests/check-specs.sh` bunu zorunlu tutar).
|
||
MALİYET: Ücretsiz.
|
||
LİSANS: xRDP Apache-2.0, ücretsiz — https://github.com/neutrinolabs/xrdp (v0.10.6.1, 2026-07-07; doğrulanma: 2026-09-15; yeniden doğrulama: 2026-09-16, HTTP 200).
|
||
```
|
||
|
||
> **Güncelleme (2026-09-16, K-22):** Bu bloktaki "GUI, display-manager + xRDP servisleri üzerinden yönetilir" ifadesi K-22 ile kesinleştirilmiştir: **`xrdp`/`xrdp-sesman` her zaman enable+active; `bf-gui-on`/`bf-gui-off` yalnız yerel fiziksel GUI'yi (display-manager + default target) yönetir; `bf-gui-off` xRDP servislerini asla durdurmaz veya disable etmez.** Ayrıntı ve kod kanıtı: `24-DECISION-LOG.md#K-22`.
|
||
|
||
```text
|
||
KARAR: Golden image'da `unattended-upgrades` kapatılır (`/etc/apt/apt.conf.d/20auto-upgrades` değerleri `0` + `apt-daily*.timer` maskeleme).
|
||
GEREKÇE: `unattended-upgrades` Ubuntu Server'da varsayılan kurulu ve etkindir, günde bir kez çalışır; kapatılmazsa 700 cihaz ilk açılışta güncellemeye kalkar ("onaysız update yasak" ilkesi delinir).
|
||
ALTERNATİF: Otomatik security update'e izin verme — eşzamanlı indirme + onaysız değişim riski nedeniyle elendi.
|
||
RİSK: Kapatma adımı imajda atlanırsa filo kendiliğinden güncellenir; azaltma: kurucu final-check + monitoring metriği.
|
||
MALİYET: Ücretsiz.
|
||
LİSANS: Yok (OS yapılandırması) — https://ubuntu.com/server/docs/how-to/software/automatic-updates/ (doğrulanma: 2026-09-15).
|
||
```
|
||
|
||
## 4. Neden Bu Karar?
|
||
|
||
Server minimal kurulum + sonradan GNOME (Ubuntu Desktop standardı, kullanıcı kararı; XFCE saha standardı değil, yalnız K-23 LAB A/B ölçüm kolu). Terminale boot, 700 cihazın varsayılan durumunu en öngörülebilir hale getirir; yerel grafik yalnızca bakım penceresinde açılır — uzaktan grafik erişim (xRDP) ise her zaman hazırdır (K-22), yani "yerel GUI kapalı" bir erişim kaybı değildir. Otomatik update'in kapatılması, update zincirinin (10-UPDATE) "onay olmadan değişim yok" ilkesinin teknik kilididir.
|
||
|
||
## 5. Alternatifler
|
||
|
||
| Alternatif | Artı | Eksi | Sonuç |
|
||
|---|---|---|---|
|
||
| Ubuntu 24.04 LTS | Olgun donanım desteği | Daha kısa destek penceresi | Yedek |
|
||
| Ubuntu Desktop 26.04 | Tek adımda GUI | 6 GB RAM şartı, şişkin zemin | Elendi |
|
||
| XFCE | Hafif, düşük kaynak | Saha standardı değil (GNOME baseline, K-02); yalnız ölçüm kolu | LAB A/B ölçüm adayı (K-23) |
|
||
| Yerel GUI her zaman açık | Teknisyen rahatlığı | Kaynak israfı, geniş hata yüzeyi (RDP'yi etkilemez) | Elendi |
|
||
|
||
## 6. Avantajlar
|
||
|
||
- Minimal zemin = küçük imaj, hızlı kurulum, az saldırı yüzeyi.
|
||
- Kapalı GUI varsayılanı = düşük RAM + öngörülebilir boot 700 cihazda çarpan etkisi yapar.
|
||
- Kapalı otomatik update = filo sürüm determinizmi.
|
||
|
||
## 7. Dezavantajlar
|
||
|
||
- GNOME oturum başlatma satırı ve display-manager birim adları 26.04.1'e göre LAB'da doğrulanmadan dondurulamaz.
|
||
- Teknisyen **yerel fiziksel** ekran istediğinde ek komut (`bf-gui-on`) gerekir — runbook'a işlenir; uzaktan grafik (RDP) için bu komut gerekmez, xRDP her zaman hazırdır (K-22).
|
||
|
||
## 8. Riskler
|
||
|
||
| Risk | Olasılık | Etki | Azaltma |
|
||
|---|---|---|---|
|
||
| 26.04.x sürücü farkı heterojen donanımda | Orta | Orta | LAB profil testi (04) |
|
||
| `bf-gui-*` birim adları 26.04.1'de farklı | Orta | Düşük | LAB doğrulaması, §13 açık soru |
|
||
| `unattended-upgrades` açık unutulur | Orta | Yüksek | final-check + monitoring metriği |
|
||
| `bf-gui-off` yanlış yazılıp xRDP'i durdurur (uzaktan kurtarma kaybı) | Düşük | Yüksek | `tests/check-specs.sh` `systemctl stop/disable xrdp*` görürse testi düşürür; 08-rdp check'i active xrdp ister (K-22) |
|
||
| GNOME/XFCE kararı kanıtsız revize edilir | Düşük | Orta | A/B ölçüm seti sabit; revizyon yalnız LAB verisiyle ve PR ile (K-23) |
|
||
|
||
## 9. Uygulama Planı
|
||
|
||
1. BIOS ayarı (her saha PC'sinde, elektrik kesintisi sonrası otomatik açılış için):
|
||
- `Restore on AC Power Loss = Power On` (üretici menüsünde `After Power Loss: Power On` / `AC Recovery: Power On` adlarıyla da geçer; teknisyen imaj öncesi menüden doğrular).
|
||
2. V1 medya: TEK USB **Blueforce Field OS ISO** (`dist/Blueforce-Field-OS-<version>-amd64.iso`); ISO içinde autoinstall (kurulum motoru) + offline APT repo + firstboot bulunur ve kimliksiz zemin kurulur (`unattended-upgrades` kapalıdır). `interactive-sections: [storage]` korunur: kurulum katılımsız ilerler ama diski operatör seçer/onaylar, otomatik disk silme YOKTUR. Geri dönüş yolu her zaman sıcaktır: resmi upstream ISO + NoCloud seed USB (K-20). Medya üretimi ve doğrulaması 26'da, boot kabulü LAB'dadır.
|
||
3. Boot hedefi terminale sabitlenir:
|
||
|
||
```bash
|
||
sudo systemctl set-default multi-user.target
|
||
systemctl get-default # multi-user.target beklenir
|
||
```
|
||
|
||
4. GNOME + xRDP katmanı kurulur (kurucu 05 üzerinden):
|
||
|
||
```bash
|
||
sudo apt install -y ubuntu-desktop-minimal xrdp
|
||
sudo systemctl enable xrdp xrdp-sesman
|
||
# GNOME oturumu varsayılan yapılır (LAB'da 26.04.1'e göre doğrulanacak satır):
|
||
echo "gnome-session" > ~/.xsession
|
||
```
|
||
|
||
5. GUI aç/kapa anahtarları (kurucu tarafından `/usr/local/bin/` altına yazılır; **yalnız yerel fiziksel GUI**, K-22):
|
||
|
||
```bash
|
||
sudo bf-gui-on # yalnız display-manager (yerel fiziksel oturum) başlatılır; RDP zaten hazırdır
|
||
sudo bf-gui-off # yerel grafik katman durdurulur, cihaz terminale döner; xrdp/xrdp-sesman ACTIVE KALIR
|
||
```
|
||
|
||
6. Otomatik update kapatılır:
|
||
|
||
```bash
|
||
# /etc/apt/apt.conf.d/20auto-upgrades içinde her iki değer 0:
|
||
# APT::Periodic::Update-Package-Lists "0";
|
||
# APT::Periodic::Unattended-Upgrade "0";
|
||
sudo systemctl mask apt-daily.timer apt-daily-upgrade.timer
|
||
```
|
||
|
||
7. Açılışta koşması beklenen servisler (final-check bunları denetler): `NetworkManager` (veya `systemd-networkd`), `wg-quick@wg0`, `docker`, `xrdp`+`xrdp-sesman` (**her zaman enable/ready; yerel GNOME display-manager durumu bundan bağımsız**), `node_exporter`, RustDesk/MeshCentral agent, `bf-health-push.timer`. Ubuntu 26.04.1 GNOME+xRDP kesin oturum davranışı LAB ile doğrulanmalıdır.
|
||
8. GNOME vs XFCE A/B ölçümü (LAB, K-23): aynı donanımda iki kol kurulur ve sabit ölçüm seti doldurulur — RAM, CPU, boot süresi, RDP güvenilirliği, RustDesk reboot sonrası davranışı, login screen erişimi, dummy display davranışı, 24 saat + 72 saat stabilite. RustDesk headless zorunlu şartı iki kolda da aranır; sonuç tablosu LAB release kaydına bağlanır. XFCE kolu saha medyasına girmez; revizyon yalnız bu veriyle yapılır.
|
||
|
||
## 10. Test Planı
|
||
|
||
| Test | Beklenen sonuç | Ortam |
|
||
|---|---|---|
|
||
| `get-default` | `multi-user.target` | LAB(2) |
|
||
| Güç kesintisi simülasyonu | BIOS ayarı ile cihaz kendiliğinden açılır | LAB(2) |
|
||
| `bf-gui-on/off` sonrası yerel grafik | Yerel oturum açılır/kapanır (display-manager) | LAB(2) |
|
||
| `bf-gui-off` sonrası xRDP | `xrdp`/`xrdp-sesman` **active kalır**, RDP oturumu kurulur (K-22) | LAB(2) |
|
||
| `20auto-upgrades` değerleri `0`, timer'lar maskeli | Otomatik apt çalışmaz | LAB(2) imaj denetimi |
|
||
| GNOME vs XFCE A/B ölçümü (8 metrik, 24/72 saat) | Tablo dolar; karar LAB verisiyle verilir (K-23) | LAB(2) |
|
||
| Tek-USB Field OS ISO ile kurulum (03 zemini) | Kimliksiz zemin kurulur, storage operatör onayı beklenir (K-20) | LAB(2) UEFI+Legacy |
|
||
|
||
## 11. Rollback
|
||
|
||
1. Yanlış boot hedefi: `sudo systemctl set-default multi-user.target` ile geri alınır.
|
||
2. Bozuk GNOME/xRDP katmanı: `bf-gui-off` + paket yeniden kurulumu; son çare imajdan yeniden kurulum (04).
|
||
3. Otomatik update yanlışlıkla açıldıysa §9 adım 6 yeniden uygulanır, `apt-daily*` timer durumu denetlenir.
|
||
|
||
## 12. Kontrol Listesi
|
||
|
||
- [ ] ISO sürümü 26.04.1+ (LAB'da `lsb_release -a` çıktısı kayıtlı).
|
||
- [ ] BIOS `Restore on AC Power Loss = Power On` her profilde doğrulandı.
|
||
- [ ] `get-default` = `multi-user.target`.
|
||
- [ ] `bf-gui-on/off` LAB 26.04.1 imajında test edildi; `bf-gui-off` sonrası xRDP hâlâ active (K-22).
|
||
- [ ] `unattended-upgrades` kapalı + timer'lar maskeli.
|
||
- [ ] GNOME vs XFCE A/B ölçüm tablosu (8 metrik) doldurulmuş; XFCE saha medyasına girmemiş (K-23).
|
||
|
||
## 13. Açık Sorular
|
||
|
||
- [ ] GNOME oturum başlatma satırı + `bf-gui-*` kesin birim listesi — LAB 26.04.1 imajında (sahibi: Faz 3).
|
||
- [ ] `NetworkManager` vs `systemd-networkd` seçimi — netplan profiliyle birlikte LAB'da netleşecek (sahibi: Faz 3, 08 yazarı).
|
||
- [ ] GNOME vs XFCE A/B ölçüm seti ve sonuç tablosu (8 metrik, 24/72 saat) — LAB 2 cihaz (sahibi: platform ekibi + bu dosyanın yazarı) [K-23].
|
||
- [ ] Medya tabanı sapması: LAB ISO'su Desktop flavour ile üretildi; işletim öncesi Server ISO ile yeniden build ya da Desktop tabanının kabulü — LAB/F2B (sahibi: release yöneticisi) [K-20].
|
||
|
||
---
|
||
|
||
## Ek: Zemin Katmanları
|
||
|
||
```mermaid
|
||
flowchart TB
|
||
ISO["V1 medya: tek USB Field OS ISO<br/>(autoinstall.yaml + offline APT + firstboot)<br/>geri dönüş: upstream ISO + NoCloud seed"] --> BOOT["Boot hedefi: multi-user.target<br/>(terminale boot; yerel GUI kapalı varsayılan)"]
|
||
BOOT --> GUI["Yerel GUI katmanı (kapalı varsayılan)<br/>GNOME + bf-gui-on/off"]
|
||
BOOT --> RDP["xRDP servisi HER ZAMAN hazır<br/>xrdp + xrdp-sesman enable+active (K-22)"]
|
||
GUI -.->|"bf-gui-off xRDP'i DURDURMAZ"| RDP
|
||
RDP --> KILIT["Update kilidi<br/>unattended-upgrades kapalı + timer maskeli"]
|
||
GUI --> KILIT
|
||
KILIT --> SERVIS["Açılış servisleri<br/>wg-quick + docker + node_exporter + agent'lar"]
|
||
SERVIS --> AB["LAB A/B: GNOME vs XFCE<br/>8 metrik + 24/72 saat (K-23)"]
|
||
```
|