Amc/Blueforce-Linux
1
0
Fork 0
Code Issues Pull requests Projects Releases Packages Wiki Activity Actions
Blueforce-Linux/docs/03-UBUNTU-BASELINE.md

9.2 KiB
Raw Blame History

03 — Ubuntu Baseline

Kısa özet: Saha PC'lerinin standart zemini: Ubuntu Server 26.04.1+ LTS minimal kurulum, GNOME sonradan eklenir, terminale boot edilir, unattended-upgrades kapalıdır. BIOS güç-kurtarma ayarı ve GUI aç/kapa anahtarları bu dosyadadır.

  • Dosya: docs/03-UBUNTU-BASELINE.md
  • İlgili kararlar: 24-DECISION-LOG.md#K-01 (OS/sürüm), K-02 (GNOME), K-03 (boot + bf-gui), K-11 (otomatik update kapalı)
  • Durum: [ ] Taslak

1. Amaç

Her saha PC'sinin aynı minimal zeminden başlamasını garanti etmek: hangi ISO, hangi masaüstü, hangi boot hedefi, hangi servisler açık/kapalı. Bu zemin 04'teki imajın ve 05'teki kurucunun varsayımıdır.

2. Kapsam

  • Kapsam içi: ISO seçimi, BIOS güç-kurtarma ayarı, boot hedefi (multi-user), GUI katmanı (GNOME + xRDP + bf-gui-*), unattended-upgrades kapatma, açılışta koşan servis listesi.
  • Kapsam dışı: imaj üretim yöntemi (04), kurucu modül detayları (05), WireGuard/SSH sertleştirme (06/08/11).

3. Kararlar

KARAR:    Saha standardı Ubuntu Server 26.04.1+ LTS'tir (GUI'siz minimal kurulum; GNOME sonradan eklenir).
GEREKÇE:  26.04.1 LTS resmi indirme sayfasında yayında (kod adı Resolute Raccoon); Server ISO'su varsayılan olarak GUI kurmaz, minimal zemin + ihtiyaca göre GUI standart yoldur. Noktasürüm (.1+) baz alınır çünkü ilk .0 dalgasındaki kurulumcu hataları genelde .1'de toplanır.
ALTERNATİF: Ubuntu 24.04 LTS — 26.04 doğrulanamasaydı yedekti; doğrulandığı için yedekte bekler. Ubuntu Desktop 26.04 (6 GB RAM şartı) saha bütçesini zorladığı için elendi.
RİSK:     26.04.x noktasürümlerinde donanım sürücü farkı; azaltma: golden image LAB(2)'de her saha donanım profilinde test edilir.
MALİYET:  Ücretsiz.
LİSANS:   Ubuntu LTS ücretsiz (ESM kapsamına bel bağlanmaz) — https://releases.ubuntu.com/ (26.04.1, doğrulanma: 2026-09-15) + https://ubuntu.com/download/desktop (sistem gereksinimi, doğrulanma: 2026-09-15).

KARAR:    Saha masaüstü ortamı GNOME'dur (Ubuntu Desktop standardı); XFCE elendi.
GEREKÇE:  Kullanıcı kararı + Ubuntu Desktop standardı: tanıdık modern masaüstü, teknisyen akışıyla birebir uyum.
ALTERNATİF: XFCE — hafif ve düşük kaynak tüketimine rağmen kullanıcı kararıyla elendi; yedekte tutulmaz.
RİSK:     xRDP+GNOME kombinasyonu ek ayar isteyebilir (uyarı: GNOME oturumu RDP'de ek yapılandırma gerektirebilir); azaltma: 13-MEG-LINUX-ACCEPTANCE testi GNOME üzerinde koşar, `bf-gui-*` LAB'da 26.04.1 imajında doğrulanmadan dondurulmaz.
MALİYET:  Ücretsiz.
LİSANS:   GNOME (GPL/LGPL bileşenler), ücretsiz — https://www.gnome.org/ (doğrulanma: 2026-09-15).

KARAR:    Cihazlar terminale (multi-user) boot eder; grafik katman `bf-gui-on` / `bf-gui-off` ile systemd üzerinden açılıp kapatılır.
GEREKÇE:  xRDP mimarisi oturum yöneticisi (sesman) + systemd servis birimleri (`xrdp`, `xrdp-sesman`) üzerine kuruludur; GUI, display-manager + xRDP servisleri üzerinden yönetilebilir bir katman olarak modellenir. Varsayılan kapalı GUI = düşük RAM, düşük saldırı yüzeyi, öngörülebilir boot.
ALTERNATİF: Her zaman grafik boot — kaynak israfı ve 700 cihazda gereksiz hata yüzeyi nedeniyle elendi.
RİSK:     Kesin birim adları ve GNOME oturum başlatma satırı 26.04.1'e göre değişebilir; azaltma: LAB'da 26.04.1 imajında doğrulanmadan `bf-gui-*` dondurulmaz.
MALİYET:  Ücretsiz.
LİSANS:   xRDP Apache-2.0, ücretsiz — https://github.com/neutrinolabs/xrdp (v0.10.6.1, 2026-07-07; doğrulanma: 2026-09-15).

KARAR:    Golden image'da `unattended-upgrades` kapatılır (`/etc/apt/apt.conf.d/20auto-upgrades` değerleri `0` + `apt-daily*.timer` maskeleme).
GEREKÇE:  `unattended-upgrades` Ubuntu Server'da varsayılan kurulu ve etkindir, günde bir kez çalışır; kapatılmazsa 700 cihaz ilk açılışta güncellemeye kalkar ("onaysız update yasak" ilkesi delinir).
ALTERNATİF: Otomatik security update'e izin verme — eşzamanlı indirme + onaysız değişim riski nedeniyle elendi.
RİSK:     Kapatma adımı imajda atlanırsa filo kendiliğinden güncellenir; azaltma: kurucu final-check + monitoring metriği.
MALİYET:  Ücretsiz.
LİSANS:   Yok (OS yapılandırması) — https://ubuntu.com/server/docs/how-to/software/automatic-updates/ (doğrulanma: 2026-09-15).

4. Neden Bu Karar?

Server minimal kurulum + sonradan GNOME (Ubuntu Desktop standardı, kullanıcı kararı). Terminale boot, 700 cihazın varsayılan durumunu en öngörülebilir hale getirir; grafik yalnızca bakım penceresinde açılır. Otomatik update'in kapatılması, update zincirinin (10-UPDATE) "onay olmadan değişim yok" ilkesinin teknik kilididir.

5. Alternatifler

Alternatif Artı Eksi Sonuç
Ubuntu 24.04 LTS Olgun donanım desteği Daha kısa destek penceresi Yedek
Ubuntu Desktop 26.04 Tek adımda GUI 6 GB RAM şartı, şişkin zemin Elendi
XFCE Hafif, düşük kaynak Kullanıcı kararıyla elendi (saha standardı GNOME) Elendi
Her zaman grafik boot Teknisyen rahatlığı Kaynak israfı, geniş hata yüzeyi Elendi

6. Avantajlar

  • Minimal zemin = küçük imaj, hızlı kurulum, az saldırı yüzeyi.
  • Kapalı GUI varsayılanı = düşük RAM + öngörülebilir boot 700 cihazda çarpan etkisi yapar.
  • Kapalı otomatik update = filo sürüm determinizmi.

7. Dezavantajlar

  • GNOME oturum başlatma satırı ve display-manager birim adları 26.04.1'e göre LAB'da doğrulanmadan dondurulamaz.
  • Teknisyen grafik istediğinde ek komut (bf-gui-on) gerekir — runbook'a işlenir.

8. Riskler

Risk Olasılık Etki Azaltma
26.04.x sürücü farkı heterojen donanımda Orta Orta LAB profil testi (04)
bf-gui-* birim adları 26.04.1'de farklı Orta Düşük LAB doğrulaması, §13 açık soru
unattended-upgrades açık unutulur Orta Yüksek final-check + monitoring metriği

9. Uygulama Planı

  1. BIOS ayarı (her saha PC'sinde, elektrik kesintisi sonrası otomatik açılış için):
    • Restore on AC Power Loss = Power On (üretici menüsünde After Power Loss: Power On / AC Recovery: Power On adlarıyla da geçer; teknisyen imaj öncesi menüden doğrular).
  2. Ubuntu Server 26.04.1+ minimal kurulum (GUI seçilmez).
  3. Boot hedefi terminale sabitlenir:
sudo systemctl set-default multi-user.target
systemctl get-default   # multi-user.target beklenir
  1. GNOME + xRDP katmanı kurulur (kurucu 05 üzerinden):
sudo apt install -y ubuntu-desktop-minimal xrdp
sudo systemctl enable xrdp xrdp-sesman
# GNOME oturumu varsayılan yapılır (LAB'da 26.04.1'e göre doğrulanacak satır):
echo "gnome-session" > ~/.xsession
  1. GUI aç/kapa anahtarları (kurucu tarafından /usr/local/bin/ altına yazılır):
sudo bf-gui-on    # display-manager + xrdp/xrdp-sesman başlatılır, RDP oturumu açılır
sudo bf-gui-off   # grafik katman durdurulur, cihaz terminale döner
  1. Otomatik update kapatılır:
# /etc/apt/apt.conf.d/20auto-upgrades içinde her iki değer 0:
# APT::Periodic::Update-Package-Lists "0";
# APT::Periodic::Unattended-Upgrade "0";
sudo systemctl mask apt-daily.timer apt-daily-upgrade.timer
  1. Açılışta koşması beklenen servisler (final-check bunları denetler): NetworkManager (veya systemd-networkd), wg-quick@wg0, docker, xrdp+xrdp-sesman (yalnızca GUI-açık modda), node_exporter, RustDesk/MeshCentral agent, bf-health-push.timer.

10. Test Planı

Test Beklenen sonuç Ortam
get-default multi-user.target LAB(2)
Güç kesintisi simülasyonu BIOS ayarı ile cihaz kendiliğinden açılır LAB(2)
bf-gui-on/off sonrası RDP GNOME oturumu açılır/kapanır LAB(2)
20auto-upgrades değerleri 0, timer'lar maskeli Otomatik apt çalışmaz LAB(2) imaj denetimi

11. Rollback

  1. Yanlış boot hedefi: sudo systemctl set-default multi-user.target ile geri alınır.
  2. Bozuk GNOME/xRDP katmanı: bf-gui-off + paket yeniden kurulumu; son çare imajdan yeniden kurulum (04).
  3. Otomatik update yanlışlıkla açıldıysa §9 adım 6 yeniden uygulanır, apt-daily* timer durumu denetlenir.

12. Kontrol Listesi

  • ISO sürümü 26.04.1+ (LAB'da lsb_release -a çıktısı kayıtlı).
  • BIOS Restore on AC Power Loss = Power On her profilde doğrulandı.
  • get-default = multi-user.target.
  • bf-gui-on/off LAB 26.04.1 imajında test edildi.
  • unattended-upgrades kapalı + timer'lar maskeli.

13. Açık Sorular

  • GNOME oturum başlatma satırı + bf-gui-* kesin birim listesi — LAB 26.04.1 imajında (sahibi: Faz 3).
  • NetworkManager vs systemd-networkd seçimi — netplan profiliyle birlikte LAB'da netleşecek (sahibi: Faz 3, 08 yazarı).

Ek: Zemin Katmanları

flowchart TB
    ISO["Ubuntu Server 26.04.1+ ISO<br/>(GUI'siz minimal)"] --> BOOT["Boot hedefi: multi-user.target<br/>(terminale boot)"]
    BOOT --> GUI["GUI katmanı (kapalı varsayılan)<br/>GNOME + xRDP + bf-gui-on/off"]
    GUI --> KILIT["Update kilidi<br/>unattended-upgrades kapalı + timer maskeli"]
    KILIT --> SERVIS["Açılış servisleri<br/>wg-quick + docker + node_exporter + agent'lar"]