Blueforce-Linux/docs/33-OPERATOR-CONSOLE.md

33 — Operatör Konsolu Rehberi (bf-menu)

Kısa özet: Bu rehber, Linux/DevOps'a yeni başlayan bir operatörün Blueforce cihazını git deposundan kurmasını ve tek giriş noktası olan sudo bf-menu kategori menüsü ile cihazı işletmesini adım adım anlatır. Kurulum, filo işlemleri, merkez hazırlığı, araçlar ve cihaz bilgisi ekranlarının tamamı bu menüden açılır; komut ezberlemek gerekmez.

• Dosya: docs/33-OPERATOR-CONSOLE.md
• İlgili kararlar: 24-DECISION-LOG.md#K-09 (golden image + kurucu), #K-12 (kimlik formatı ^[0-9]{8}$), #K-13 (SSH anahtar zorunlu), #K-11 (onaysız update yasağı), #K-21 (durum modeli), #K-22 (RDP her zaman hazır / bf-gui-* yalnız yerel GUI)
• Uygulama: admin/bf-menu (+ admin/lib/tui.sh, admin/lib/targets.sh), admin/bf-bootstrap.sh, admin/bf-creds
• Durum: [ ] Taslak — ekran çıktıları örnektir (taklit) ve LAB'da alınan gerçek çıktıyla güncellenir

Dürüstlük notu (bu reponun kuralı): Aşağıdaki menü ekranları ve çıktılar, tasarımı anlatmak için yazılmış örnek ekranlardır; terminal genişliğine, renklerin kapalı olmasına ve envanter içeriğine göre birebir farklı görünebilir. Gerçek çıktılar ilk LAB koşusunda bu dosyaya işlenir (§10, §13).

---

1. Amaç

Bu araç nedir? bf-menu, cihaza sudo bf-menu yazınca açılan, numaralarla gezilen bir operatör konsoludur. Ekranda 5 kategori çıkar (Kurulum, Cihaz işlemleri, Merkez hazırlığı, Araçlar, Cihaz bilgisi); bir numara yazıp Enter'a basarsın, konsol senin adına doğru komutu çalıştırır ve ne yaptığını Türkçe/İngilizce satırlarla gösterir.

Neyi kolaylaştırır? Normalde cihazı kurmak, durumunu okumak, teşhis paketi almak veya bir filo işlemi başlatmak için onlarca komutu ve doğru sırasını bilmek gerekir. bf-menu bunları numaralı başlıklar altında toplar, çalıştırmadan önce komutu ekranda gösterip onay ister, tehlikeli işlemlerde iki kez sorar ve her işlemi bir denetim log'una (/var/log/blueforce-console.log, mod 600) yazar. Kısacası: ezberleyeceğin tek şey sudo bf-menu komutudur.

2. Kapsam

• Kapsam içi: Ubuntu'da ilk kurulum (git'ten indir + bootstrap), ana menü ve 5 kategori, tek cihaz/grup/tüm filo hedef seçimi, uçtan uca örnek seans, şifre dosyası (bf-creds) davranışı, en sık 5 hata ve güvenlik kuralları.
• Kapsam dışı: ISO/firstboot/offline provisioning yolu (26, 27 — artık ikincil/opsiyonel), merkez sunucularının kurulumu (07, 09 — konsol yalnız hazırlar ve denetler, kurmaz), update onay zincirinin merkez tarafı (10, 21), rol bazlı eğitim müfredatı (31).

3. Kararlar

KARAR:    Cihaz ve filo işlemlerinin tek operatör giriş noktası `sudo bf-menu` kategori menüsüdür; operatör komut ezberlemez, numaralı kategoriden seçer.
GEREKÇE:  Operatör profili Linux/DevOps'a yeni başlayan kişidir; serbest komut yazımı 700 cihazda yazım hatasını filo arızasına çevirir (K-11 blast-radius). Konsol her komutu çalıştırmadan önce gösterir ve onay ister; dalga kapılı playbook'lara bayrak sessizce geçirilmez, operatör kapıyı ayrıca onaylar.
ALTERNATİF: Operatörün dokümandan komut kopyalaması — sıra atlama ve yanlış hedef seçme riski yüksek; elendi. Yalnız merkez Semaphore UI — saha cihazında çevrimdışıyken erişilemez; merkez tarafı için korunur (09).
RİSK:     Konsolun tablosu, altındaki playbook'tan ayrışır ve yanlış kapıyla çalıştırır; azaltma: konsol her playbook'un kapsamını (simple/wave/release) playbook'un kendisinden okuyup karşılaştırır, uyuşmazlıkta **çalıştırmayı reddeder** (`admin/bf-menu` → `bf_playbook_check`).
MALİYET:  Ücretsiz.
LİSANS:   Yok (kurum içi operatör aracı).

KARAR:    Kurulum git deposundan yapılır: depo klonlanır ve `sudo admin/bf-bootstrap.sh` (veya `curl -fsSL <repo>/admin/bf-bootstrap.sh | sudo bash`) çalıştırılır. ISO/firstboot yolu (26, 27) silinmez, ikincil/opsiyonel yol olarak korunur.
GEREKÇE:  Dağıtım imajı/ISO üretimi bu fazda yapılmayacaktır; en hızlı doğrulanabilir yol, sürümü Git geçmişiyle izlenebilen tek bir bootstrap scriptidir. Bootstrap repoyu `/opt/blueforce-linux` (veya bulunduğu checkout) altına alır, ön koşulları (git, curl, ansible-core) kurar ve `bf-*` araçlarını `/usr/local/bin`'e bağlar; cihaz kimliği (bayi no) hiçbir zaman bir imaja gömülmez (K-09/K-12).
ALTERNATİF: Tek USB Field OS ISO (K-20) — üretim/doğrulama maliyeti yüksek olduğu için bu fazda birincil yol değil; yedek olarak korunur. USB'ye elle kopyalama — sürüm izi ve güncellenebilirlik yok; elendi.
RİSK:     `curl | bash` deseni kötüye kullanıma açıktır; azaltma: script yalnız resmi depo adresinden çalıştırılır, `git clone` ile içeriği önce incelenebilir, secret yazmaz, `git reset`/`stash` yapmaz ve yerel değişiklikleri asla silmez.
MALİYET:  Ücretsiz.
LİSANS:   Yok (kurum içi script).

KARAR:    Şifre/kimlik bilgisi üretimi OPSİYONELDİR ve VARSAYILAN OLARAK KAPALIDIR; yalnız `bf-creds --generate` açıkça istendiğinde üretilir ve parola hiçbir zaman ekrana/loga/komut satırına yazılmaz.
GEREKÇE:  SSH zaten anahtar zorunludur (parola girişi kapalı, `blueforce` hesabı kilitli — K-13); kullanılmayan bir parola üretmek sızma yüzeyini büyütür. Varsayılan kapalı olması secret'ın git'e/medyaya/support bundle'a kaçmasını da baştan engeller.
ALTERNATİF: Kurulumda otomatik parola üretimi — hiçbir kanal bu parolayı kullanmadığı için gereksiz secret üretir; elendi. Parolayı repoya/ISO'ya gömmek — secret yasağına aykırı; yasak.
RİSK:     Kayıt dosyası yanlış yere kopyalanıp paylaşılır; azaltma: dosya `/root` altında mod `600`, `--fetch` hedefi `admin/secrets/` git-ignore'lu (dizin `700`), parola yalnız dosyaya yazılır.
MALİYET:  Ücretsiz.
LİSANS:   Yok.

4. Neden Bu Karar?

700 cihazlık bir filoda en pahalı hata, teknisyenin yanlış komutu yanlış cihazda çalıştırmasıdır. Konsol bu riski üç yerden küçültür: (1) operatör komut yazmaz, doğru işlemi seçer; (2) her komut çalıştırılmadan önce ekranda görünür ve onay ister — "ne çalışacak?" sorusu asla cevapsız kalmaz; (3) filo işlemleri hedefi (--limit) açıkça seçtirir ve dalga kapılarını (production için production, release kapısı için GATE yazma) operatöre ayrıca onaylatır. Git tabanlı kurulum ise "hangi sürüm sahada?" sorusunu git log ile yanıtlanabilir kılar. Şifre üretiminin varsayılan kapalı olması aynı felsefenin devamıdır: anahtar zaten var, ikinci bir gizli bilgi üretmenin faydası yok.

5. Alternatifler

Alternatif	Artı	Eksi	Sonuç
Numaralı kategori konsolu (bf-menu)	Keşfedilebilir, komutu gösterip onay ister, çevrimdışı çalışır, denetim log'u tutar	Konsol tablosu playbook'la senkron tutulmalı	Seçildi
Dokümandan komut kopyalama	Araç gerektirmez	Sıra atlama + yanlış hedef riski	Elendi
Yalnız Semaphore UI (web)	Güzel arayüz, merkezden yönetim	Saha cihazında çevrimdışı erişilemez; cihaz-kurulumunu kapsamaz	Merkez için korunur (09)
Grafik masaüstü aracı (GUI uygulaması)	Görsel	Cihazlar terminale boot eder (K-03), ek bağımlılık ister	Elendi
Tek düz komut scripti (bf-do)	Basit	Keşfedilebilirlik ve hedef seçimi yok, acemi için anlaşılmaz	Elendi

6. Avantajlar

• Öğrenme maliyeti tek satır: sudo bf-menu.
• Her komut çalıştırılmadan önce gösterilir; tehlikeli işlemler iki kez onaylanır — yanlış komut/yanlış sıra riski ortadan kalkar.
• Filo işlemleri yalnız mevcut playbook'larla ve açık --limit ile çalışır; konsol yeni playbook üretmez ve envanter dışı bir cihaza dokunmaz.
• Çevrimdışı çalışır — ISO/firstboot yoluna bağımlı değildir.
• Denetim log'u (/var/log/blueforce-console.log, mod 600) komutu, hedefi ve çıkış kodunu kaydeder; secret ve ham playbook çıktısı log'a yazılmaz.

7. Dezavantajlar

• Konsol tablosu ile playbook'lar arasında kapsam (scope) uyuşmazlığı olursa konsol çalıştırmayı reddeder; bu, playbook güncellemesiyle konsolun birlikte güncellenmesini zorunlu kılar (admin/bf-menu → bf_playbook_check).
• Kategoriler 2, 3 ve 5-filo için makinede ansible-playbook gerekir; yoksa konsol açıklama verir ama işlemi çalıştırmaz.
• Çok özel/tek seferlik işler konsol kataloğunda yoksa operatör kabuğa döner (kataloğa ekleme PR ile yapılır).
• TUI çıktısı log'a birebir kopyalanmaz; her seçim ayrı bir denetim satırı üretir (K-14).

8. Riskler

Risk	Olasılık	Etki	Azaltma
Konsol bayatlar, yanlış kapıyla çalıştırır	Orta	Yüksek	bf_playbook_check kapsam karşılaştırması uyuşmazlıkta reddeder; §10 testi her sürümde koşar
Operatör "tüm filo" hedefini yanlışlıkla seçer	Orta	Yüksek	Wave-scoped playbook'larda filo dalga dalga ilerler, her dalga ayrı onaylanır; production için production yazma zorunlu (09/10)
`curl	bash` ile sahte script çalıştırma	Düşük	Yüksek
Şifre kaydı yanlışlıkla paylaşılır	Düşük	Yüksek	Varsayılan kapalı; /root/blueforce-credentials.txt mod 600; admin/secrets/ git-ignore'lu (§9.5)
İşlem yarıda kalkar (elektrik)	Orta	Orta	Kurulum idempotent; menü "Resume after a failed run" sunar (§9.6)
Konsol, envanter dışı cihaza dokunur	Düşük	Yüksek	Hedefler envanterden çözülür; cihaz/grup bulunamazsa işlem reddedilir

9. Uygulama Planı

Bu bölüm sıfırdan başlayan içindir. Her adımda hangi komutu nereye yazacağın ve ekranda ne göreceğin yazılıdır.

9.1 Ubuntu'da ilk kurulum — adım adım

Ön koşullar (elinde olması gerekenler):

• Ubuntu Server tabanlı bir makine (desteklenen baseline 24.04 / 26.04).
• sudo yetkisi olan bir kullanıcı.
• Kurulum sırasında internet (repoyu git'ten indirmek için). Cihaz kurulduktan sonra çalışması için internet gerekmez.

Adım 1 — Terminali aç. Ekranda şöyle bir satır görürsün:

emirhan@makine:~$

$ işareti "senin yazacağın yer" demektir; $ işaretini sen yazmazsın. Aşağıdaki komutları bu satıra yazıp Enter'a bas.

Adım 2 — Git kurulu mu?

git --version

Beklenen çıktı: git version 2.x.y. command not found yazarsa kur:

sudo apt update && sudo apt install -y git

[sudo] password for emirhan: yazınca klavyeden parolanı yaz — ekranda hiçbir karakter görünmez, bu normaldir — sonra Enter.

Adım 3 — Depoyu indir (klonla).

git clone https://github.com/emirhanmamak-blueforce/Blueforce-Linux.git
cd Blueforce-Linux

Ekranda Cloning into 'Blueforce-Linux'... görürsün ve komut $ satırına döner.

Adım 4 — Bootstrap'ı çalıştır. İki yol var, ikisi de aynı sonucu verir.

Yol A — depo içinden (önerilen; önce içeriği inceleyebilirsin):

sudo admin/bf-bootstrap.sh

Yol B — tek satırla (depoyu klonlamadan; repoyu /opt/blueforce-linux altına klonlar):

curl -fsSL https://raw.githubusercontent.com/emirhanmamak-blueforce/Blueforce-Linux/main/admin/bf-bootstrap.sh | sudo bash

Bootstrap ne yapar (kendi özet çıktısı, örnek):

bf-bootstrap: ubuntu 26.04 is a supported baseline
bf-bootstrap: dependency check
bf-bootstrap: dependencies present: git curl ansible-playbook
bf-bootstrap: cloning https://github.com/emirhanmamak-blueforce/Blueforce-Linux.git (branch main) into /opt/blueforce-linux
bf-bootstrap: linked 26 tools into /usr/local/bin
bf-bootstrap: bf-menu ready: /usr/local/bin/bf-menu

bf-bootstrap: summary
  repository  : /opt/blueforce-linux
  branch      : main
  revision    : <git hash>
  tools       : 26 linked into /usr/local/bin
  bf-menu     : /usr/local/bin/bf-menu
  next        : sudo bf-menu

Installation complete. To get started: sudo bf-menu
Kurulum tamam. Başlamak için: sudo bf-menu

Bootstrap ne yapar	Ne yapmaz
Ön koşulları kurar (git, curl, ansible-core)	Cihaz kimliği (bayi no) atamaz
Repoyu klonlar veya mevcut checkout'u fast-forward eder	git reset / git stash yapmaz; yerel değişikliği silmez
admin/bf-*, scripts/diagnostics/bf-*, scripts/maintenance/bf-* araçlarını /usr/local/bin'e bağlar	Parola/secret üretmez veya indirmez
admin/bf-menu'yü çalıştırılabilir yapıp sudo bf-menu'yü hazırlar	Disk bölmez, servis silmez, onaysız paket güncellemez

sudo admin/bf-bootstrap.sh --check hiçbir şeyi değiştirmeden ne yapılacağını raporlar (root bile gerekmez). Önce bunu çalıştırmak iyi alışkanlıktır.

Adım 5 — Menüyü aç ve doğrula.

sudo bf-menu

Menü açılıyorsa kurulum tamam. Bundan sonra her iş için aynı komut:

sudo bf-menu

Bundan sonra ezberleyeceğin tek şey bu komuttur. Menüden çıkmak için ana ekranda q; alt menülerde önce 0 (geri), sonra q (çıkış).

9.2 Menüyü kullanma — kategori kategori

sudo bf-menu çalıştırınca ana menü açılır. Bir numara yazıp Enter'a bas.

Ana menü (örnek ekran):

==============================================================================
  Blueforce operator console 1.0.0
  repo: /opt/blueforce-linux
==============================================================================

   Categories

    1) Installation                                    this device, local one-click installer
    2) Device operations                               fleet playbooks, explicit target
    3) Central (preparation)                           verify and prepare central integration
    4) Tools                                           repository and local helpers
    5) Device information                              read-only information screens

------------------------------------------------------------------------------
    q) Quit the console
    Log: /var/log/blueforce-console.log
------------------------------------------------------------------------------
Choice >

Kategori kategori ne yapar ve hangi soruları sorar:

1) Installation (bu cihaz) — yalnız senin oturduğun makineyi kurar; hiçbir filo cihazına dokunmaz.

    1) Pre-flight check                                 installer --check, writes nothing
    2) Install this device                              full run, asks dealer number
    3) Resume after a failed run                        installer --resume
    4) Run a single module                              installer --only
    5) Show module state                                /var/lib/blueforce/install-state
    6) Show the installer log                           tail of /var/log/blueforce-install.log

Sorduğu sorular: Dealer number (8 digits) >; 2. ve 3. seçenekte ayrıca "offline repo'dan mı kurulsun?" ve "zaten OK olan modüller atlansın mı?" onayları; son olarak Run this command? [y=run / c=run with --check / N=cancel]. 2, 3 ve 4 numaralı seçenekler root ister (konsolu sudo ile açtıysan hazırdır). Format yanlışsa (^[0-9]{8}$ uymuyorsa) konsol kurulumu başlatmaz.

2) Device operations (filo) — yalnız repodaki mevcut playbook'ları, açık bir hedefle çalıştırır.

    1) Read-only reports                                11 operations, no change on any device
    2) Maintenance actions                              10 operations, some destructive
    3) Show inventory targets                           groups, hosts and counts

2.1 Read-only fleet reports (11 işlem, hiçbiri cihazı değiştirmez):

#	İşlem	Ne yapar
1	Ping / reachability	SSH erişilebilirliği (salt-okunur)
2	Uptime	Çalışma süresi ve yük
3	Disk usage	Disk kullanımı; eşik üstünde uyarır (eşik sorulur)
4	Docker status	Docker servisi ve konteynerler
5	Package versions	Pinlenmiş paketlerin kurulu sürümleri
6	Pending security updates	Yalnız rapor; asla kurmaz
7	Provisioning phase report	Cihaz başına state.json fazı
8	Enrollment + central evidence	ENROLLED/READY iddialarını merkezi kanıta karşı denetler
9	Field OS version report	Sürüm; istenirse drift kontrolü (beklenen sürüm sorulur)
10	Remote access channels	SSH/xRDP/RustDesk/WireGuard hazırlığı
11	Offline readiness report	Offline provisioning yerel ön koşulları

2.2 Fleet maintenance (10 işlem, bir kısmı yıkıcı):

#	İşlem	Not
1–3	Restart RDP / RustDesk / WireGuard	Servis yeniden başlatma
4	Restart an allowlisted service	Yalnız izinli servis adları (blueforce-agent, docker, ssh, sshd, systemd-journald, cron)
5	GUI off (headless)	Dalgayı multi-user.target'e alır
6	GUI on (maintenance)	Grafik oturumu geri açar
7	Collect logs / support bundle	Zaman damgalı journal + snapshot paketi (satır sayısı sorulur)
8	Run an approved script	Yalnız /opt/blueforce/bin ve /usr/local/sbin
9	Controlled reboot	Seri yeniden başlatma + sağlık kapısı (bekleme süresi sorulur)
10	Deploy approved package update	package=version pinleri + sağlık kapısı

bf-gui-off xRDP'i durdurmaz. xrdp/xrdp-sesman her zaman enable+active kalır; bf-gui-* yalnız yerel fiziksel grafik katmanını kontrol eder (K-22). "GUI kapalı ≠ RDP kapalı."

3) Central (preparation) — merkez entegrasyonunu denetler/hazırlar; merkez sunucusunu kurmaz.

    1) Central readiness report                         inventory, placeholders, admin key
    2) Show configured central endpoints                WireGuard hub, monitoring, mirror
    3) Probe central endpoints                          DNS + TCP, read-only
    4) Wave rollout gate state                          per-wave device counts and gate rules
    5) Central preparation checklist                    what must exist before enrollment

4) Tools — repo ve yerel yardımcılar.

    1) Update this checkout                             git pull --ff-only
    2) Environment and reference info                   paths, versions, resolved settings
    3) Show the operation catalogue                     --list output
    4) Local offline gate                               bf-check-local
    5) Enrollment gate                                  bf-check-enrollment
    6) Ready gate                                       bf-check-ready
    7) Deep diagnostics                                 bf-diagnostics (or bf-status)
    8) Field OS release identity                        bf-release
    9) Hardware inventory                               bf-hardware-inventory.sh
   10) Support bundle                                   bf-support-bundle --out-dir
   11) Show the console log                             last 40 lines of the audit log

5) Device information — salt-okunur bilgi ekranları.

    1) Identity                                         hostname, device id, dealer number
    2) Health summary                                   bf-status
    3) Provisioning and enrollment state                state.json whitelist + bf-enrollment-status
    4) Network                                          addresses, route, DNS, WireGuard peers
    5) Disk, memory, CPU                                df, free, load
    6) Installed pinned packages                        dpkg-query
    7) Service status                                   ssh, xrdp, rustdesk, docker, wg, meshagent
    8) Recent journal errors                            journalctl -p err
    9) Inventory summary                                waves, groups, counts
   10) Resolve a target                                 check a dealer number or group

Not (WireGuard): Konsol WireGuard private/preshared key'lerini hiçbir zaman istemez, göstermez veya loglamaz; yalnız peer durumunu okur.

9.3 Cihaz seçimi: tek cihaz mı grup mu

Kategori 2'de bir işlem seçtiğinde konsol önce hedefi sorar:

   Target selection (mode: wave)
    1) Single device by dealer number                  8 digits, e.g. 12010101
    2) Group / wave                                    lab, pilot_1, pilot_2, wave_1, wave_2, production
    3) All devices in the fleet                        asks per wave for wave-scoped playbooks
    9) Type the target directly                        dealer number, group or 'all'
Target >

Hedef türü	Menüde ne yazarsın	Örnek	Boyut	Tipik kullanım
Tek cihaz	bayi no (8 hane)	12010101	1	Arıza teşhisi, tek cihaz bakımı
Grup / dalga	grup adı	lab	2	Yeni playbook denemesi (önce LAB kuralı)
Grup / dalga	grup adı	pilot_1 / pilot_2 / wave_1 / wave_2	5 / 20 / 50 / 100	Kademeli yayılım (K-11)
Tüm filo	3 (veya doğrudan all)	—	kalan	Yalnız onaylı; dalga dalga ilerler

Kurallar (konsolun kendi davranışı):

• Tek cihaz normalde en güvenli seçenektir; cihaz envanterde yoksa konsol reddeder (is not in the inventory).
• Grup / dalga seçiminde liste, her grubun cihaz sayısıyla ve onaylı dalga olup olmadığıyla gösterilir.
• Wave-scoped bir playbook'ta tüm filo seçilirse konsol, dalgaları sırayla (lab → pilot_1 → pilot_2 → wave_1 → wave_2 → production) işler ve her dalga için ayrı ayrı onay ister; bir dalga başarısız olursa sonraki dalgaya geçmez.
• Release-gated playbook'lar (reboot, deploy-update) tek cihaz veya tüm filo kabul etmez; tek onaylı dalga ister.
• production dalgası ayrıca production yazdırılarak, release kapısı ise GATE yazdırılarak onaylanır. Hiçbir kapı sessizce geçilmez.

9.4 Uçtan uca örnek seans (örnek ekran çıktısı)

Aşağıdaki iki kısa seans, kurulumdan günlük işletime tipik akışı gösterir. (Çıktılar örnektir.)

Seans A — Yeni cihazın kurulumu (bayi no girme)

emirhan@makine:~$ sudo bf-menu

==============================================================================
  Blueforce operator console 1.0.0
  repo: /opt/blueforce-linux
==============================================================================

   Categories
    1) Installation   2) Device operations   3) Central (preparation)
    4) Tools          5) Device information

------------------------------------------------------------------------------
    q) Quit the console
    Log: /var/log/blueforce-console.log
------------------------------------------------------------------------------
Choice > 1

==============================================================================
  1) Installation (this device)
  Local install only -- no fleet device is touched here
==============================================================================

    1) Pre-flight check                                 installer --check, writes nothing
    2) Install this device                              full run, asks dealer number
    3) Resume after a failed run                        installer --resume
    4) Run a single module                              installer --only
    5) Show module state                                /var/lib/blueforce/install-state
    6) Show the installer log                           tail of /var/log/blueforce-install.log

------------------------------------------------------------------------------
    0) Back                                              q) Quit the console
------------------------------------------------------------------------------
Choice > 1
Read-only pre-flight: the installer creates no log, state or directory in --check mode.
Dealer number (8 digits) > 12010193

   Pre-flight check for BF-12010193

   bash /opt/blueforce-linux/scripts/install/blueforce-install.sh --dealer-id 12010193 --check

[1/18]  precheck ........ OK   [2/18]  system ........ OK
...                             [18/18] final-check ... OK

Press Enter to continue

Şimdi gerçek kurulum (aynı menüden 2):

Choice > 2
Dealer number (8 digits) > 12010193
Install from the local offline repository (--offline)? [y/N] n

[i] Target device: BF-12010193 (bf-12010193)

   Command
   bash /opt/blueforce-linux/scripts/install/blueforce-install.sh --dealer-id 12010193

[WARN] This is a DESTRUCTIVE operation: install on BF-12010193
Proceed? [y=run / c=run with --check / N=cancel] y

[1/18]  precheck ..................... OK
[2/18]  system ....................... OK
...
[18/18] final-check .................. OK

[OK] Command finished successfully (exit 0).
Press Enter to continue

Kurulum sonunda cihaz PROVISIONED_OFFLINE olur; READY değildir — merkeze kayıt (enrollment) ve merkezi kanal kanıtı gerekir (K-21). Bunu görmek için kategori 5 → 3 (Provisioning and enrollment state) açılır.

Seans B — Günlük kontrol (salt-okunur rapor) ve teşhis paketi

Choice > 2

==============================================================================
  2) Device operations
  Existing playbooks only, always with an explicit target
==============================================================================

    1) Read-only reports                                11 operations, no change on any device
    2) Maintenance actions                              10 operations, some destructive
    3) Show inventory targets                           groups, hosts and counts

------------------------------------------------------------------------------
    0) Back                                              q) Quit the console
------------------------------------------------------------------------------
Choice > 1

    ... 1) Ping / reachability   2) Uptime   3) Disk usage   4) Docker status ...

Choice > 1

   Target selection (mode: any)
    1) Single device by dealer number                  8 digits, e.g. 12010101
    2) Group / wave                                    lab, pilot_1, pilot_2, wave_1, wave_2, production
    3) All devices in the fleet
    9) Type the target directly                        dealer number, group or 'all'
Target > 1
Dealer number (8 digits) > 12010193

   Command
   ansible-playbook -i ansible/inventory/hosts.yml ansible/playbooks/bf-ping.yml --limit bf-12010193

Run this command? [y=run / c=run with --check / N=cancel] y

PLAY [Ping / reachability] ...
bf-12010193 | SUCCESS => {"changed": false, "ping": "pong"}

[OK] Command finished successfully (exit 0).

Teşhis paketi için kategori 4 → 10 (Support bundle); paket yolu ekranda yazılır ve paket parola, private key veya token içermez (K-14).

9.5 Kimlik bilgileri / şifre dosyası (opsiyonel — varsayılan KAPALI)

Önce şunu bil: SSH bu cihazda anahtar zorunludur; parola girişi kapalıdır ve blueforce bakım hesabı kilitlidir (K-13). Yani günlük yönetim için parolaya ihtiyaç yoktur. Bu yüzden şifre üretimi varsayılan olarak kapalıdır ve yalnız açıkça istenirse yapılır.

Konu	Davranış (admin/bf-creds)
Varsayılan	Kapalı. sudo bf-creds hiçbir parola üretmez; yalnız cihazda zaten var olan gizlileri raporlar.
Üretme	sudo bf-creds --generate — cihaz kaydını yazar (ayrıca BF_GENERATE_CREDENTIALS=1)
Kayıt dosyası	/root/blueforce-credentials.txt (mod 0600) — cihaz kimliği (BF-<no>), hostname, oluşturma zamanı, WireGuard public anahtarı + private anahtarın yolu (içeriği değil), varsa RustDesk ID ve yerel yönetici parolası
Çekme (merkeze/kasaya)	sudo bf-creds --fetch — <repo>/admin/secrets/<bayi-no>.txt (dizin 0700, dosya 0600, git-ignore'lu)
Parola ekranda görünür mü?	Hayır. Parola yalnızca dosyaya yazılır; stdout/stderr'e, log'a veya komut satırına asla konmaz.
Git'e / ISO'ya / destek paketine girer mi?	Hayır. Secret hiçbir zaman depoya, medyaya veya support bundle'a konmaz.
SSH'ı değiştirir mi?	Hayır. bf-creds sshd_config'i düzenlemez, hesap açmaz/kilit açmaz, parola girişi yolunu açmaz.

Neden varsayılan kapalı? Kullanılmayan her secret fazladan bir sızma yüzeyidir. Anahtar tabanlı erişim varken ikinci bir parola üretmek, sadece "git'e kaçabilecek yeni bir dosya" yaratır. İstisna (ör. yerel konsolda geçici bir parola isteyen bir ekip) --generate ile karşılanır ve kayıt dosyasının varlığı kayda geçer. Varsayılanı değiştirmek bir karar gerektirir; sessizce açılmaz.

9.6 Bir şey ters giderse — en sık 5 hata

#	Belirti (ekranda ne görürsün)	Neden	Çözüm
1	bf-menu: command not found	Bootstrap çalışmamış veya araçlar bağlanmamış	Bootstrap'ı tekrar koş: sudo admin/bf-bootstrap.sh; sonra sudo /usr/local/bin/bf-menu ile tam yoldan dene
2	[ERROR] This operation needs root on THIS device.	Kurulum seçenekleri root ister; konsolu sudo'suz açtın	Konsolu sudo bf-menu ile aç (kural: bu işlem için konsol Re-run the console with sudo: sudo admin/bf-menu der)
3	[ERROR] Invalid dealer number '1201019': it must match ^[0-9]{8}$ (8 digits, no spaces).	Bayi no 8 haneli ve yalnız rakam olmalı	Tam 8 hane, sadece rakam gir; baştaki sıfırı silme. Örnek: 12010193
4	[WARN] ansible-playbook not found ... fleet operations cannot run. veya [WARN] ... is not available	Makinede Ansible yok ya da araç PATH'te değil	sudo apt install ansible (reponun kurulumu ansible-core'u zaten kurar) ve araçları bağla: sudo admin/bf-bootstrap.sh
5	[ERROR] Playbook not found: ansible/playbooks/... / Refusing to run ... the console expects scope 'X' but the playbook declares 'Y'.	Konsol ile repo checkout'u uyuşmuyor (eski checkout veya --repo yanlış)	Kategori 4 → 1 ile checkout'u güncelle (git pull --ff-only) veya doğru repoyu ver: sudo bf-menu --repo /opt/blueforce-linux

Ek olarak sık görülen iki durum:

• git clone internet/DNS hatası (Could not resolve host): İnternet/DNS'i kontrol et; kurulum için internet yalnız bu adımda gerekir.
• [ERROR] ... is not in the inventory: Cihaz veya grup ansible/inventory'de yok; hedefi envanterle eşle (02) veya bf-bootstrap ile checkout'u güncelle.

9.7 Güvenlik kuralları

1. Secret git'e, ISO'ya veya destek paketine girmez. Parola, private key ve token repoda/medyada bulunmaz; bf-support-bundle çıktısı secret sızdırmaz (K-14).
2. Onaysız update yoktur. Güncelleme yalnız kategori 2 → "Deploy approved package update" ile, package=version pinleri + dalga kapısı + sağlık kapısı altında yapılır (K-11). Serbest apt upgrade, latest imaj veya otomatik güncelleyici mimaride yoktur (kategori 2'de "Pending security updates" yalnız raportur).
3. Yıkıcı işlemler onaylıdır. Her komut çalıştırılmadan önce ekranda gösterilir, onay istenir; yıkıcı işlemler ayrıca ikinci kez sorulur; production dalgası için production ve release kapısı için GATE yazılması zorunludur. Disk bölme/silme konsolda otomatikleştirilmemiştir.
4. SSH yalnız anahtarla. Parola girişi kapalı, blueforce hesabı kilitli; paylaşılan private key yasaktır (K-13).
5. Tek kullanımlık enrollment token loglanmaz. Token konsol dışında bir kez girilir; denetim log'u ham çıktıyı ve secret'ı yazmaz (K-17).
6. Cihaz kimliği imajda taşınmaz. Bayi no yalnız ilk kurulum seansında girilir (K-09/K-12).

10. Test Planı

Test	Beklenen sonuç	Ortam
sudo admin/bf-bootstrap.sh iki kez koşulur	İkinci koşu hata üretmez (idempotent), araçlar yerinde	LAB(2)
sudo bf-menu --list / --list-targets	İşlem kataloğu ve envanter hedefleri hatasız listelenir	LAB(2)
sudo bf-menu açılır, q ile çıkılır	Konsol hiçbir değişiklik yapmaz	LAB(2)
Kategori 1 → 1 kuru koşu (--check)	Değişiklik yok, rapor üretir	LAB(2)
Kategori 1 → 2 kurulum, bayi no 12010193	PROVISIONED_OFFLINE; hostname bf-12010193	LAB(2)
Geçersiz bayi no (7/9 hane, harf)	Konsol kurulumu başlatmaz	LAB(2)
Kategori 2 → 2 → 9 reboot, tek cihaz	Onay istenir; cihaz yeniden başlar; log satırı yazılır	LAB(2)
Kategori 2 wave-scoped playbook, hedef "all"	Dalga dalga; her dalga ayrı onaylanır; hata sonraki dalgayı durdurur	LAB(2)
production dalgası denemesi	production yazılmadan çalışmaz	LAB(2)
Kategori 4 → 11 konsol log'u	Mod 600; secret ve ham playbook çıktısı yok	LAB(2)
sudo bf-creds (bayraksız)	Hiçbir parola üretilmez, açıkça söyler	LAB(2)
sudo bf-creds --generate	Kayıt dosyası 0600; parola ekranda görünmez	LAB(2)

11. Rollback

1. Kurulum yarıda kaldıysa: kategori 1 → 3 "Resume after a failed run" (--resume); modüller idempotenttir.
2. Yanlış bayi no girildiyse: doğru no ile tam yeniden koşu; kimlik modülü hostname'i üzerine yazar (K-12).
3. Bootstrap yanlış kurulduysa: repoyu güncelleyip (git pull --ff-only) yeniden koş; bootstrap hiçbir şeyi silmez, git reset/stash yapmaz, yerel çalışmanı korur.
4. Filo işlemi başarısız dalga bıraktıysa: "Deploy approved package update" geri alma zinciri önceki onaylı release manifestine döner (10, 30).
5. Çözülmeyen cihaz: 17-RECOVERY seviye merdiveni (L8 = temiz yeniden kurulum) uygulanır.

12. Kontrol Listesi

• admin/bf-bootstrap.sh, admin/bf-menu ve admin/bf-creds repoda mevcut; sudo bf-menu tek giriş noktası.
• Kurulum git tabanlı (clone + bootstrap); ISO yolu ikincil/opsiyonel olarak korunuyor (26 silinmedi).
• Her komut çalıştırılmadan önce gösterilip onaylanıyor; yıkıcı işlemler iki kez soruyor.
• Bayi no kapısı ^[0-9]{8}$; geçersiz girişte kurulum başlamıyor.
• Filo işlemleri açık --limit ile; wave-scoped all dalga dalga ilerliyor; production için production yazma zorunlu.
• Konsol, playbook kapsamıyla uyuşmazsa çalıştırmayı reddediyor.
• Şifre üretimi varsayılan kapalı; yalnız bf-creds --generate ile üretiliyor; parola ekrana/loga gitmiyor.
• Kategori 2'de onaysız güncelleme seçeneği yok; "Pending security updates" yalnız rapor.
• Denetim log'u mod 600; secret ve ham playbook çıktısı yazılmıyor.
• Örnek ekran çıktıları gerçek LAB çıktısıyla değiştirildi.

13. Açık Sorular

• Konsol işlem kataloğunun playbook kümesiyle tam eşleşmesi: bf-service-restart/bf-run-script gibi yeni playbook'lar kataloğa nasıl eklenecek (süreç/PR şablonu) (sahibi: 09 + konsol sahibi).
• Merkez hazırlığı ekranlarının (kategori 3) gerçek merkez endpoint'leri geldiğinde hangi kanıtı "hazır" sayacağı (sahibi: 29/21 yazarları).
• bf-creds --fetch hedefinin (admin/secrets/) kurumsal kasa (vault) akışına bağlanması (sahibi: 06-ssh + merkezi admin).
• Konsol işlem geçmişinin merkezi log toplamaya (Loki/ELK, Faz-sonrası) dahil edilip edilmeyeceği (sahibi: 15-LOGGING yazarı).
• Git kurulumu ile ISO/firstboot yolunun uzun vadeli rolü: ISO tamamen arşiv mi, yedek yol mu kalır (sahibi: yönetim + 26 yazarı).
• Kurumsal proxy/air-gapped sahalarda git clone yerine iç ayna (mirror) deposu kullanılacak mı; bootstrap --repo/BF_REPO_URL ile buna hazır mı (sahibi: merkezi admin).

---

Ek: Menü haritası

flowchart TB
    START["sudo bf-menu"] --> MAIN{"Ana menü — kategori seç<br/>q = çıkış"}
    MAIN --> C1["1) Installation<br/>bu cihazı kurar (filo cihazına dokunmaz)"]
    MAIN --> C2["2) Device operations<br/>mevcut playbook'lar + açık hedef"]
    MAIN --> C3["3) Central (preparation)<br/>merkez entegrasyonunu denetle/hazırla"]
    MAIN --> C4["4) Tools<br/>repo + yerel yardımcılar"]
    MAIN --> C5["5) Device information<br/>salt-okunur bilgi ekranları"]
    C1 --> I1["1 Kuru koşu --check<br/>2 Kurulum (bayi no)<br/>3 Devam --resume<br/>4 Tek modül --only<br/>5 Modül durumu / 6 Log"]
    C2 --> P1["2.1 Salt-okunur raporlar (11)"]
    C2 --> P2["2.2 Bakım işlemleri (10, yıkıcı onaylı)"]
    C2 --> P3["2.3 Envanter hedefleri"]
    C3 --> K1["Hazırlık raporu / endpoint'ler / probe<br/>dalga kapı durumu / kontrol listesi"]
    C4 --> T1["Checkout güncelle / ortam bilgisi / katalog<br/>gate'ler / bf-release / destek paketi / log"]
    C5 --> D1["Kimlik / sağlık / durum / ağ / disk<br/>paketler / servisler / journal / envanter"]

Ek: İlk kurulum ve durum akışı

flowchart LR
    G["git clone<br/>Blueforce-Linux"] --> B["sudo admin/bf-bootstrap.sh<br/>(veya curl | sudo bash)"]
    B --> M["sudo bf-menu"]
    M --> ID["Kategori 1: bayi no gir<br/>ör. 12010193"]
    ID --> INST["18/18 modül OK"]
    INST --> PO["PROVISIONED_OFFLINE<br/>yerel kurulum bitti"]
    PO -->|kategori 5: enrollment| EN["ENROLLED"]
    EN -->|merkez kanal kanıtı| RDY["READY<br/>teslim edilebilir"]
    B -. "ISO/firstboot yolu<br/>(ikincil, opsiyonel)" .-> FB["docs/26 / docs/27"]

Ek: Hızlı referans (menü ↔ komut)

Menüde	Altında çalışan komut / playbook
1 → 1 Kuru koşu	blueforce-install.sh --dealer-id <8hane> --check
1 → 2 Kurulum	blueforce-install.sh --dealer-id <8hane> (--offline, --resume opsiyonel)
1 → 4 Tek modül	blueforce-install.sh --dealer-id <8hane> --only <modül>
1 → 5 / 6 Modül durumu / log	/var/lib/blueforce/install-state, /var/log/blueforce-install.log
2.1 → 1 Ping	bf-ping.yml
2.1 → 9 Field OS sürümü	bf-fieldos-version.yml
2.2 → 7 Log topla	bf-collect-logs.yml
2.2 → 9 Kontrollü reboot	bf-reboot.yml (release-gated, seri + sağlık kapısı)
2.2 → 10 Onaylı güncelleme	bf-deploy-update.yml (package=version pinleri)
3 → 1..5 Merkez hazırlığı	ansible/inventory/group_vars/all.yml denetimi + DNS/TCP probe
4 → 4/5/6 Kapılar	bf-check-local, bf-check-enrollment, bf-check-ready
4 → 8 Sürüm kimliği	bf-release
4 → 10 Destek paketi	bf-support-bundle --out-dir
5 → 2/3 Sağlık ve durum	bf-status, /var/lib/blueforce/state.json, bf-enrollment-status
Konsol dışı (opsiyonel)	sudo bf-creds --generate / --fetch
Denetim log'u	/var/log/blueforce-console.log (mod 600)