Blueforce-Linux/docs/23-SECURITY-AND-LICENSE-AUDIT.md

8.7 KiB
Raw Blame History

23 — Güvenlik ve Lisans Denetimi (Security & License Audit)

Kısa özet: Mimariye giren her ücretli-aday aracın lisans hükmü + ücretsiz karşılığı tek tabloda; AnyDesk'in neden mimariden çıkarıldığı resmi URL'leriyle. Yeni araç öneren önce bu dosyaya bakar.

  • Dosya: docs/23-SECURITY-AND-LICENSE-AUDIT.md
  • İlgili kararlar: 24-DECISION-LOG.md#K-04 (AnyDesk HAYIR + RustDesk/MeshCentral), #K-06 (Semaphore Community), #K-07 (Netdata elendi), #K-10 (Watchtower)
  • Durum: [ ] Taslak

1. Amaç

"Şu aracı da kursak mı?" sorusunun lisans cevabını tek yerde vermek ve 700 cihazda lisanssız ticari kullanımı baştan engellemek. Her satırda resmi kaynak URL'si vardır; kulaktan-dolma lisans bilgisi yasaktır.

2. Kapsam

  • Kapsam içi: ücretli-aday araçların hükmü, seçilen ücretsiz karşılıklar, AnyDesk HAYIR hükmü, periyodik denetim rutini.
  • Kapsam dışı: teknik kurulum (ilgili dokümanlar), firewall/SSH sertleştirme detayı (11-HARDENING).

3. Kararlar

KARAR:    AnyDesk ücretsiz sürümü Blueforce filosunda KULLANILAMAZ; AnyDesk mimariden çıkarılmıştır.
GEREKÇE:  AnyDesk ücretsiz sürümü yalnızca kişisel kullanımı kapsar; 700 kurumsal saha cihazı ticari kullanımdır ve lisanssız kullanım sözleşme ihlali olur. Kurumsal kullanım en az ücretli plan gerektirir; ayrıca kapalı kaynak + self-hosted yalnızca en üst planda sunulur.
ALTERNATİF: Müşteri sahasında zaten lisanslı AnyDesk varsa opsiyonel installer modülü olarak kalabilir (merkezi mimarinin parçası değil) — bunun dışında alternatif yoktur; birincil/ikincil erişim RustDesk OSS + MeshCentral'dır (K-04).
RİSK:     Sahada "alışkanlıkla" AnyDesk Free kurulur; azaltma: golden image'da AnyDesk yoktur + periyodik denetimde kurulu yazılım taraması yapılır.
MALİYET:  Kullanılmadığı için lisans bedeli yoktur (kullanılsaydı: ücretli plan zorunlu).
LİSANS:   AnyDesk lisans şartı — https://support.anydesk.com/docs/anydesk-licenses.md (güncelleme 2025-10-30; doğrulanma: 2026-09-15) + plan listesi https://anydesk.com/en/pricing (doğrulanma: 2026-09-15).
KARAR:    Zorunlu mimarideki tüm bileşenler FREE katmandadır; ücretli-aday her araç için ücretsiz karşılık aşağıdaki tabloda sabitlenmiştir. Hiçbir playbook, compose veya imaj ücretli özelliğe bağlanamaz.
GEREKÇE:  700 cihazda "küçük" lisans bedeli bile çarpanla büyür; ücretsiz-tabana bağlılık hem maliyeti hem denetim yükünü sıfırlar. Karşılık tablosu, gelecekteki "Pro'ya geçelim" baskısına hazır cevap verir.
ALTERNATİF: İhtiyaç oldukça ücretli plana geçme — maliyet takibi + sözleşme yükü + kilitlenme; elendi.
RİSK:     Ücretsiz sürümün kapsamı değişir (upstream fiyat politikası); azaltma: yıllık lisans gözden geçirme (§9 rutin).
MALİYET:  Ücretsiz (VDS kira bedeli hariç — altyapı maliyeti, lisans değil).
LİSANS:   Bileşen lisansları 24-DECISION-LOG Ek A'da (doğrulama: 2026-09-15).

4. Neden Bu Karar?

Lisans denetimi "hukuk işi" değil, mimari iştir: ücretli bir bileşen mimariye girerse 700 cihazın tamamı o sözleşmeye kilitlenir. Bu dosya, her ücretli adayı daha teklif aşamasında ücretsiz karşılığıyla eşleştirir; AnyDesk maddesi bunun en sert örneğidir (kişisel-kullanım tuzağı). Güvenlik boyutu da aynı tablodadır: kapalı kaynak + dış kimlik (Tailscale/ZeroTier tipi) hem lisans hem veri-egemenliği riski taşır.

5. Alternatifler

Alternatif Artı Eksi Sonuç
İhtiyaç oldukça lisans satın alma Esnek 700 çarpanı, sözleşme takibi, kilitlenme Elendi
Karma (bazı cihazlar ücretli) Hedefli harcama İki sınıf filo, denetim karmaşası Elendi
Yıllık lisanssız "görmezden gelme" Kısa vadeli kolay Sözleşme ihlali + denetimde ceza Yasak

6. Avantajlar

  • Denetimde (müşteri/üst yönetim) her satırın resmi URL'si hazırdır.
  • Yeni araç teklifi 5 dakikada elenebilir veya kabul edilebilir (tabloya uyar mı?).

7. Dezavantajlar

  • Upstream fiyat/lisans değişiklikleri takip ister (yıllık rutin).
  • Bazı ücretsiz sürümler özelliksizdir (örn. Semaphore Community'de OIDC/2FA/Vault yok) — bu eksikler operasyonel disiplinle kapatılır (K-06).

8. Riskler

Risk Olasılık Etki Azaltma
Sahaya lisanssız ticari yazılım kurulur Orta Yüksek İmajda yok + periyodik kurulu-yazılım taraması
Upstream free kapsamı daralır Düşük Orta Yıllık gözden geçirme + yedek alternatifler (§9 tablo)
AGPL yükümlülüğü ihlali (değişiklik dağıtırsak) Düşük Orta Değişikliksiz self-host politikası (RustDesk/Grafana notu)

9. Uygulama Planı

Ücretli-aday → ücretsiz-karşılık tablosu (FREE sürümler baz)

Ücretli aday Neden girmedi Ücretsiz karşılık (mimaride) Lisans / kaynak
AnyDesk (ücretli plan) Free yalnızca kişisel kullanım; 700 cihaz ticari → ihlal RustDesk OSS hbbs/hbbr + MeshCentral AGPL-3.0 / Apache-2.0 — https://rustdesk.com/docs/en/self-host/rustdesk-server-oss/ ; https://github.com/Ylianst/MeshCentral ; hüküm https://support.anydesk.com/docs/anydesk-licenses.md
RustDesk Pro Gerekmez — OSS sınırsız istemci + self-host verir RustDesk OSS 1.4.9 / sunucu 1.1.16 AGPL-3.0 — https://rustdesk.com/pricing/ (doğrulanma: 2026-09-15)
Semaphore Pro/Enterprise 700 cihaz > Pro 500 node sınırı; Community yeterli Semaphore UI Community MIT, Community $0 — https://semaphoreui.com/pricing + https://github.com/semaphoreui/semaphore
Netdata Cloud (ücretli) Free 5 node kotası 700'de ücrete düşer Prometheus + Node Exporter + Grafana OSS + Uptime Kuma Apache-2.0 / AGPL-3.0 / MIT (24 Ek A 23–25)
Tailscale / ZeroTier (ücretli kademeler) Freemium + merkezi kimlik WireGuard (self-hosted hub-spoke) OSS — https://www.wireguard.com/quickstart/
Ubuntu Pro / ESM Mimari ESM'e bel bağlamaz Ubuntu LTS ücretsiz + onaylı update dalgaları https://releases.ubuntu.com/
Docker Business / Scout Mimaride yok Docker CE + sabit tag disiplini https://docs.docker.com/
Wiki.js Cloud / Confluence DB yükü + ücret Docusaurus (MIT) https://github.com/facebook/docusaurus
AWX (operatör maliyeti) / Salt / Rudder Enterprise K8s/agent/relay yükü Ansible CLI + Semaphore Community GPL-3.0 / MIT — https://github.com/ansible/ansible
# örnek: sahada lisanssız/izinsiz yazılım taraması (merkezden)
ansible all -m shell -a "dpkg -l | grep -i -E 'anydesk|teamviewer' || echo TEMIZ"
# örnek: Watchtower kalıntısı taraması (politika ihlali, K-10)
ansible all -m shell -a "docker ps --format '{{.Names}} {{.Image}}' | grep -i watchtower || echo TEMIZ"

Periyodik rutin

  1. Üç ayda bir: yukarıdaki taramalar + latest etiketi denetimi + unattended-upgrades kapalılık kontrolü (K-11).
  2. Yılda bir: tablo satırlarındaki resmi URL'ler yeniden çekilir, fiyat/lisans değişikliği varsa bu dosya PR ile güncellenir.
  3. Yeni araç teklifi: tabloya satır eklenmeden kuruluma girmez (21'deki onay yetkilisi denetler).

10. Test Planı

Test Beklenen sonuç Ortam
İmajda AnyDesk/TeamViewer paketi yok dpkg -l temiz LAB(2) imaj denetimi
İmajda Watchtower yok, latest yok docker images sabit tag LAB(2)
unattended-upgrades kapalı Timer'lar maskeli, değerler 0 LAB(2)

11. Rollback

Lisans değişikliği (upstream free kapsamı daralırsa): yedek alternatife (tablodaki "Yedek" satırları, örn. MkDocs) geçilir; değişiklik 24-DECISION-LOG PR'ı ile yapılır, bu dosya aynı PR'da güncellenir.

12. Kontrol Listesi

  • AnyDesk HAYIR hükmü resmi URL'li (§3 birinci blok).
  • Her ücretli-adayın ücretsiz karşılığı tabloda + URL'li.
  • Üç aylık tarama job'ları Semaphore'da tanımlı.
  • Yıllık URL tazeleme takvime işlendi.

13. Açık Sorular

  • Üç aylık tarama sonuçlarının raporlanacağı merci (sahibi: merkezi admin, 21).
  • AGPL değişiklik-dağıtım politikasının hukukça gözden geçirilmesi gerekli mi (sahibi: yönetim).
  • Müşteri-lisanslı AnyDesk modülünün şartları (sahibi: 07-REMOTE-ACCESS yazarı).

Ek: Lisans Karar Akışı (yeni araç teklifi)

flowchart TB
    TEKLIF["Yeni araç teklifi"] --> UCRET{"Ücretli katman / lisans gerektirir mi?"}
    UCRET -->|Hayır (OSS, kotasız)| KABUL["Mimariye alınabilir<br/>(karşılık tablosuna işlenir)"]
    UCRET -->|Evet| KARSILIK{"Ücretsiz karşılığı tabloda var mı?"}
    KARSILIK -->|Var| RED["Teklif elenir<br/>karşılık kullanılır"]
    KARSILIK -->|Yok| PR["24-DECISION-LOG PR'ı açılır<br/>Ek A'ya URL + sürüm + tarih"]