Blueforce-Linux/docs/20-FIELD-TECHNICIAN-RUNBOOK.md

20 — Saha Teknisyeni Runbook

Kısa özet: Sahada cihaz başına giden teknisyenin el kitabı. Tek akış: USB'yi tak → Ubuntu'yu kur → sudo bf → bayi numarasını gir → sonucu gör. Komut ezberi istenmez: kurulum, durum ve destek paketi grafik arayüzdeki düğmelerle yapılır; her adımda "ne göreceksin, ne yazacaksın" vardır.

• Dosya: docs/20-FIELD-TECHNICIAN-RUNBOOK.md
• İlgili kararlar: 24-DECISION-LOG.md#K-09 (USB → kurucu → bayi no), #K-12 (bayi no → BF-<no>), #K-14 (bf-status, support-bundle), #K-16 (offline kurulum)
• İlgili dokümanlar: 33-OPERATOR-CONSOLE.md (arayüz rehberi), 27-OFFLINE-PROVISIONING.md (paket deposu)
• Durum: [ ] Taslak

---

1. Amaç

Teknisyenin sahada tek başına, telefonsuz bile cihazı teslim edilebilir hale getirmesi. Bu dosya "neden" anlatmaz, "ne yap" söyler. Neden merak eden 01'e bakar.

2. Kapsam

• Kapsam içi: USB ile sıfır kurulum, grafik arayüzü açma, bayi no girişi, kurulum sonucunu doğrulama, arızalı cihazda ilk 3 hareket, merkeze ne zaman telefon açılacağı.
• Kapsam dışı: merkez onayları (21), arıza teşhis tablosu detayı (19 — sadece yönlendirme), update dalgaları (10).

3. Kararlar

KARAR:    Teknisyen akışı 4 adımdır: USB → Ubuntu kur → `sudo bf` ile kurulum (bayi no) → sonucu gör. Grafik arayüz tek giriş noktasıdır; terminal konsolu (`sudo bf --tui`) yalnız grafik ekran veya tkinter yoksa kullanılan yedektir. Teknisyen hostname, IP, anahtar, paket yolu veya config dosyası ile uğraşmaz; paketler depoyla gelir ve kurulumda internet gerekmez.
GEREKÇE:  K-09/K-16'nın hedef akışı; insan hatası en çok elle config ve ezberlenen komutta olur. Teknisyenin tek manuel girdisi 8 haneli bayi numarasıdır (K-12).
ALTERNATİF: Teknisyene tam Linux eğitimi + manuel kurulum — 700 cihazda standardizasyon bozulur; elendi. Yalnız bash menülü kurulum — grafik arayüz varken gereksiz terminal bilgisi ister; yedek yol olarak korundu.
RİSK:     Depo kopyası eski sürüm kalır; azaltma: repo sürüm etiketi + merkezden "şu sürümden eski kopyayı kullanma" duyurusu.
MALİYET:  Ücretsiz.
LİSANS:   Yok.

4. Neden Bu Karar?

Teknisyenin işi "bilgisayarcılık" değil "bayi cihazını çalışır teslim etmek"tir. Karar, teknisyenin dikkatini tek kritik noktaya toplar: bayi numarasını doğru girmek. Geri kalan her şey uygulama + merkez otomasyonudur. Bu yüzden bu dosya kısa cümlelerle, emir kipiyle yazılır.

5. Alternatifler

Alternatif	Artı	Eksi	Sonuç
Grafik arayüz (sudo bf)	Tek düğme, komut ezberi yok, onay görünür	Grafik katman gerekir	Seçildi
Detaylı Linux kılavuzu	Bilgili teknisyen	Uzun, hata açık, herkes okumaz	Elendi
Merkezden uzaktan kurulum (teknisyensiz)	Saha maliyeti yok	İlk kurulumda cihazda internet/VPN yok	Elendi (ilk kurulum sahada)

6. Avantajlar

• Yeni teknisyen 1 saatlik eğitimle sahaya çıkar.
• Her cihaz aynı adımla kurulur; "ustalık farkı" kapanır.
• Kurulum internetsiz çalışır: paket seti depodan gelir, hiçbir şey indirilmez.

7. Dezavantajlar

• Uygulamanın yapmadığını teknisyen de yapamaz; olağandışı durumda merkeze bağımlıdır (bilerek böyle).
• Depo kopyası (paket setiyle birlikte ~888 MB) fiziksel/lojistik takip ister.

8. Riskler

Risk	Olasılık	Etki	Azaltma
Bayi no yanlış girilir	Orta	Yüksek	Arayüz BF-<no>'yu gösterir, teknisyen bayiye onaylatır
Eski depo kopyası ile kurulum	Orta	Orta	Repo sürüm etiketi + kurucu başlangıçta depoyu ve paket sayısını söyler
Grafik arayüz açılmaz (ekran/tkinter)	Orta	Orta	sudo bf --tui yedeği; sorun merkeze bildirilir
Sonuç görülmeden sahadan çıkılır	Düşük	Yüksek	Kontrol listesi imzalanmadan iş kapanmaz

9. Uygulama Planı

A. Sıfır kurulum (yeni cihaz) — 4 adım

ADIM 1 — USB'yi tak, bilgisayarı aç.

1. Kurulum USB'sini tak.
2. Bilgisayarı aç, USB'den başlat (açılışta genelde F12/F8/F2 — ekranda yazar).
3. Ubuntu kurulum ekranı gelene kadar bekle.

Göreceğin: Ubuntu kurulum ekranı. Bunu görmüyorsan: USB tam takılı mı, BIOS boot sırası USB mi? Olmazsa merkeze telefon aç.

ADIM 2 — Ubuntu'yu kur ve depo kopyasını getir.

1. Ekrandaki kurulumu varsayılanlarla tamamla (dil: Türkçe, disk: tamamını kullan).
2. Kurulum bitince USB'yi çıkarma, bilgisayarı yeniden başlat.
3. Repo kopyasını cihaza getir (merkezin söylediği yolla: git clone — paketler Git LFS ile birlikte gelir — veya hazır kopya /opt/blueforce/offline-repo altına konur).

Paketler repoyla birlikte gelir; internetten hiçbir şey indirilmez.

ADIM 3 — Grafik arayüzü aç, bayi numarasını gir, kurulumu başlat.

1. Terminali aç, şunu yaz:

sudo bf

2. Pencere açılır: başlık Blueforce Field OS — Yönetim. (Ekran yoksa veya tkinter yoksa uygulama Türkçe uyarı verir; o zaman sudo bf --tui yaz — §D.)
3. Üst çubuktaki Hedef > Bayi no (8 hane) alanına 8 haneli bayi numarasını yaz. Faturadaki/sistemdeki numarayı kullan. Örnek: 12010193.
4. Kurulum sekmesi → Bu cihazı kur.
5. Arayüz komutu ekranda gösterir ve onay ister. BF-12010193 görünüyor mu? Doğruysa onayla; yanlışsa iptal et ve numarayı düzelt.

Arayüzden:  sudo bf  →  Hedef: Bayi no (8 hane)  →  Kurulum  →  "Bu cihazı kur"
Komutla (yedek):
            sudo bf --tui            # terminal konsolu; Kurulum menüsünden aynı akış
            sudo ./scripts/install/blueforce-install.sh --dealer-id 12010193

6. Numarayı bayiye sesli onaylat: "Cihaz numaranız BF-12010193, doğru mu?"

ADIM 4 — Sonucu gör, çık.

1. Kurulum bitene kadar bekle (kapatma, fişi çekme). Cihazın açık kalması şart.
2. Sonucu gör:

Arayüzden:  `Durum` düğmesi (basit mod) → Durum özeti   ya da Kurulum sekmesi → "Kurulum modül durumu"
Komutla (yedek):  bf-status

3. PROVISIONED_OFFLINE görmen normaldir: kurulum yerelde tamamlandı, cihaz internetsiz kuruldu. Bu durumda cihaz READY değildir.
4. İnternet geldiğinde merkezden tek-kullanımlık enrollment token iste ve 29'daki adımı uygula.
5. Token sonrası ENROLLED görünür; WireGuard, remote ve monitoring merkezi doğrulaması bitince READY görürsün.
6. READY sonrası kontrol listesini doldur (§12), sahadan çık.

B. Arızalı cihaza gittin — ilk 3 hareket

1. Durumu oku:

Arayüzden:  sudo bf  →  `Durum` düğmesi (Durum özeti)
Komutla (yedek):  bf-status

Kırmızı satır hangisi? Not al. 2. Bilgisayarı bir kez yeniden başlat. Düzelirse READY'yi gör, çık. 3. Düzelmezse destek paketini al, merkeze gönder:

Arayüzden:  sudo bf  →  Detaylı mod  →  Araçlar sekmesi  →  "Destek paketi oluştur"
Komutla (yedek):  bf-support-bundle --out /tmp/bf-<bayi-no>-bundle.tar.gz

Paketi merkeze ilet (telefonla nasıl göndereceğin söylenir), merkez sana söylemeden başka komut çalıştırma.

C. Merkeze telefon açma kuralları

Hemen ara: sonucu alamıyorsan, aynı arıza 2 cihazda üst üste çıktıysa, donanım kırık/yanık kokusu varsa, bayi numarasından emin değilsen. Arama: cihaz başında ol, BF-<no>'yu ve durum özetini/bf-status çıktısını hazır tut.

D. Grafik arayüz açılmıyor — yedek yol

Belirti	Ne yap
"Grafik ekran bulunamadı" / SSH oturumu	sudo bf --tui yaz; aynı işlemler terminal menüsünde numaralarla yürür
"tkinter bulunamadı"	sudo bf --tui ile devam et ve merkeze bildir; python3-tk paketi kurulum depounda pinlidir (19 §T-10)
Pencere açıldı ama dondu	Pencereyi kapat, sudo bf --tui ile devam et, merkeze bildir

10. Test Planı

Test	Beklenen sonuç	Ortam
Sıfır teknisyen 4 adımı desteksiz yapar	Hedef teslim durumu < hedef süre	LAB(2)
Yanlış bayi no girilir	Uygulama uyarır, komut üretilmez/çalışmaz	LAB(2)
Ekransız oturumda sudo bf	Türkçe yönlendirme + sudo bf --tui önerisi, exit 3	LAB(2)
Depo kopyası olmayan cihazda kurulum	Türkçe hata + aranan yollar + çıkış nedeni, sistem değişmez	LAB(2)
Elektrik kesintisi simülasyonu sonrası durum	Kurulum kaldığı yerden tamamlanır; durum doğru raporlanır	LAB(2)

11. Rollback

Teknisyen rollback yapmaz. Kurulum yarıda kesildiyse: sudo bf → Kurulum sekmesi → Başarısız kuruluma devam et (--resume) (komutla yedek: aynı kurucu --resume bayrağıyla). İkinci denemede de olmazsa merkeze telefon aç — merkez 17-RECOVERY'den seviyeyi seçer.

12. Kontrol Listesi

• Depo kopyası/checkout sürümü güncel (etiket + merkez duyurusu eşleşiyor).
• BF-<no> bayiye onaylatıldı.
• Kurulum sonucu görüldü (PROVISIONED_OFFLINE normaldir; READY için §A/ADIM 4-5).
• Cihaz fişe + internete bağlı bırakıldı.
• İş formu dolduruldu (bayi no, tarih, teknisyen adı).

13. Açık Sorular

• Depo kopyasının sahaya taşınma/sürüm takip yöntemi (git clone + LFS mı, hazır kopya mı) (sahibi: merkezi admin, 21).
• İş formu kağıt mı mobil mi (sahibi: 25-ROADMAP).
• Hedef kurulum süresi (öneri: P2'de ölçülecek).

---

Ek: Mermaid — teknisyen akışı

flowchart TB
    USB["USB tak → aç"] --> KUR["Ubuntu kur"]
    KUR --> DEPO["Depo kopyasını getir<br/>(paketler LFS ile gelir, indirme yok)"]
    DEPO --> BF["sudo bf"]
    BF --> EKRAN{"Grafik ekran +<br/>python3-tk var mı?"}
    EKRAN -->|Hayır| TUI["sudo bf --tui<br/>(yedek terminal konsolu)"]
    EKRAN -->|Evet| NO["Hedef: Bayi no (8 hane)"]
    TUI --> NO
    NO --> ONAY["Arayüz komutu gösterir + onay<br/>BF-no'yu bayiye onaylat"]
    ONAY --> BEKLE["Kurulum bitsin<br/>(kapatma / fişi çekme)"]
    BEKLE --> DURUM["Durum: PROVISIONED_OFFLINE / ENROLLED / READY"]
    DURUM -->|"READY"| CIK["Formu doldur → çık"]
    DURUM -->|"sorun var"| TEL["Destek paketi + merkeze telefon aç"]