Blueforce-Linux/docs/26-BLUEFORCE-FIELD-OS-ISO.md

26 — Blueforce Field OS ISO

Kısa özet: Blueforce Field OS, Ubuntu LTS tabanında GNOME katmanı olan saha standardıdır. Autoinstall kurulum motorudur; Blueforce Field OS ISO ise paketleme/dağıtım yöntemidir — ikisi rakip değil, birlikte kullanılır (K-20). V1 kurulum medyası TEK USB Field OS ISO'dur (medya kökünde autoinstall.yaml + offline APT repo + firstboot; interactive-sections: [storage] korunur, otomatik disk silme yoktur). Resmi upstream ISO + ayrı NoCloud seed USB, tek yol değil geri dönüş/fallback yolu olarak sıcak tutulur (K-15 yedek yol olarak korunur). ISO ilk kez gerçekten üretilmiştir: dist/Blueforce-Field-OS-1.0.0-amd64.iso (6 481 917 952 byte, ISO SHA256 cb0cc56f…d431296); boot kabulü (UEFI/Legacy/Secure Boot) ve air-gapped kurulum hâlâ LAB işidir.

• Dosya: docs/26-BLUEFORCE-FIELD-OS-ISO.md
• İlgili kararlar: 24-DECISION-LOG.md#K-20 (medya stratejisi), #K-15 (yedek medya yolu), #K-16/#K-21 (offline + durum modeli), #K-01, #K-02, #K-03, #K-09
• Durum: [ ] Taslak — ISO artefaktı üretildi; boot ve air-gapped kurulum kabulü LAB ile yapılmalıdır

---

1. Amaç

Field OS'un ne olduğunu, hangi ISO'nun sahaya gideceğini ve ISO'nun hangi sınırlar içinde üretilebileceğini sabitlemek.

2. Kapsam

• Kapsam içi: V1 tek-USB Field OS ISO, autoinstall motoru, offline APT repo, firstboot, NoCloud seed (geri dönüş yolu), medya bütünlüğü, üretilen artefaktın doğrulama kaydı ve LAB kabulü.
• Kapsam dışı: cihaz kimliği/enrollment işlemi (29), offline paket seti içeriği (27), sürüm yayını (30), PXE/tam unattended provisioning (F6, 25).

3. Kararlar

KARAR:    V1 kurulum medyası TEK USB Blueforce Field OS ISO'dur: `dist/Blueforce-Field-OS-<version>-amd64.iso`. ISO kökünde `/autoinstall.yaml` (kurulum motoru), `/blueforce-provisioning/` (autoinstall seed kopyası, firstboot, offline-repo araçları/pinleri, release) bulunur; boot konfigürasyonu her kernel satırında autoinstall ister. Autoinstall ile custom ISO birbirinin alternatifi DEĞİL tamamlayıcısıdır (K-20): ISO, autoinstall motorunu paketler. Güvenlik için `interactive-sections: [storage]` KORUNUR — kurulum katılımsız ilerler ama diski operatör seçip onaylar; otomatik disk silme YOKTUR. Resmi Ubuntu ISO + ayrı NoCloud seed USB, V1'in tek yolu değil geri dönüş/fallback yoludur ve her zaman sıcak tutulur (K-15 bu rolde korunur).
GEREKÇE:  Tek USB, saha teknisyeni için tek medya demektir (yanlış seed takma hatası ortadan kalkar) ve offline APT repo ile firstboot aynı medyada taşınır. Subiquity resmi referansı autoinstall yapılandırmasını `/autoinstall.yaml` yolundan okur ("irrespective of how it was provided") ve `interactive-sections`'ı resmi olarak destekler; `apt.fallback` varsayılanı `offline-install`'dır. Remaster boot zinciri ise LAB kabulüne bağlanmıştır: ISO üretilse bile UEFI/Legacy/Secure Boot ve air-gapped kurulum kanıtı gelmeden saha medyası ilan edilmez.
ALTERNATİF: Yalnız upstream ISO + NoCloud seed USB — tek-medya deneyimi yok; V1'in tek yolu olmaktan çıktı, geri dönüş yolu olarak kalır. Yalnız remaster ISO + LAB kanıtsız saha — boot zinciri kanıtlanmadan dağıtım riski nedeniyle reddedildi. Otomatik disk wipe'lı unattended ISO — veri kaybı riski nedeniyle yasak (F6 kapsamı, onay kapılı).
RİSK:     Remaster boot zinciri (UEFI/Legacy/Secure Boot) veya air-gapped kurulum kanıtlanmazsa medya sahaya çıkamaz; azaltma: F2B çıkış kapısı (iki LAB cihazında assisted kurulum kanıtı), aksi halde upstream ISO + seed yoluna dönülür. İkinci risk: ISO'ya secret/kimlik sızması; azaltma: builder'ın giriş taraması + artefakt secret/cihaz verisi taraması.
MALİYET:  Ücretsiz.
LİSANS:   Ubuntu resmi ISO — https://releases.ubuntu.com/26.04/ ; Subiquity autoinstall — https://canonical-subiquity.readthedocs-hosted.com/en/latest/reference/autoinstall-reference.html (doğrulama: 2026-09-16, HTTP 200); cloud-init NoCloud — https://cloudinit.readthedocs.io/en/latest/reference/datasources/nocloud.html (doğrulama: 2026-09-16); xorriso (El Torito recipe) — https://www.gnu.org/software/xorriso/ .

Güncelleme (2026-09-16, K-20/K-21): Bu dosyanın eski §3/§5/§12 ifadeleri ("V1 kurulum medyası upstream ISO + ayrı seed USB'dir", "yalnız custom remaster ISO V1 için elendi") geçersizdir. Kanonik karar: V1 = tek USB Field OS ISO (autoinstall motoru olarak kullanılır); upstream ISO + seed = yedek/geri dönüş yolu. Ayrıca ISO artık gerçekten üretilmiştir (bkz. §9 "Üretilen artefakt"). Ayrıntı: 24-DECISION-LOG.md#K-20.

4. Neden Bu Karar?

Autoinstall kurulum otomasyonudur; Field OS ISO ise dağıtım paketleme biçimidir — ISO, autoinstall'ın yerine geçmez, onu taşır. Tek medya saha değişkenlerini (offline repo, firstboot, release manifesti) tek taşıma noktasında birleştirir ve yanlış seed takma hatasını ortadan kaldırır; cihaz-spesifik veri (bayi no, key, token) yine medyada tutulmaz, firstboot'ta toplanır. Ayrı seed USB ise tamamen kaldırılmaz: ISO boot etmezse aynı sonucu veren sıcak geri dönüş yoludur.

5. Alternatifler

Alternatif	Artı	Eksi	Sonuç
Tek USB Field OS ISO (remaster, autoinstall + offline repo + firstboot)	Tek medya; teknisyen hatası azalır; offline içerik yanında	UEFI/Legacy/Secure Boot LAB yükü	V1 seçildi (F2B)
Upstream ISO + NoCloud seed USB	En az özel build; imzalı upstream taban	İki medya taşınır	Geri dönüş/fallback yolu (sıcak)
Yalnız remaster ISO (LAB kanıtı olmadan)	—	Boot zinciri kanıtlanmamış medya sahaya çıkar	Reddedildi
Clonezilla	Hızlı	Donanım-fragil	Yedek yöntem

6. Avantajlar

• İmzalı upstream taban; değişiklik alanı ISO kökü + /blueforce-provisioning/ ile sınırlı, mevcut boot dosyaları (boot.catalog, eltorito.img, casper/*) bayt-özdeş bırakılır.
• Field OS sürümü, medya manifesti (dist/<version>-manifest.yaml), release manifesti ve kurucu sürümü ayrı izlenebilir.
• Offline APT repo + firstboot + release dosyaları aynı medyada; internet olmayan sahada tek USB yeter (K-16).

7. Dezavantajlar

• Remaster boot zinciri UEFI/Legacy/Secure Boot'ta kanıtlanmadan medya sahaya çıkamaz; bu, F2B çıkış kapısını bloke edebilir.
• Medya tek noktada tüm saha değişkenlerini taşır: bozuk/kopyalanmış ISO yanlış sürüm yayar → SHA256 doğrulaması ve sürüm etiketi zorunludur.
• LAB medyası şu an Ubuntu Desktop flavour'ıyla üretildi; baseline (Server) ile sapma manifestte açıkça kayıtlıdır (bkz. §9).

8. Riskler

Risk	Olasılık	Etki	Azaltma
26.04 autoinstall davranışı değişir	Orta	Yüksek	Her sürüm LAB kabulü
Remaster boot etmez (UEFI/Legacy/Secure Boot)	Orta	Yüksek	UEFI/Legacy/Secure Boot matrisi; aksi halde medya yayınlanmaz, upstream ISO + seed yoluna dönülür
ISO'ya secret/kimlik girer	Düşük	Yüksek	Builder giriş taraması + artefakt secret ve cihaz verisi taraması
Medya tabanı sapması (Desktop flavour) sahaya fark edilmeden çıkar	Orta	Orta	manifest.yaml içinde base_flavor + baseline_deviation bloğu, media-info.yaml ve /etc/blueforce-release aynasında; işletim öncesi Server ISO ile yeniden build kararı
Offline repo medyaya gömülmediği için kurulum OFFLINE BLOCKED ile durur	Yüksek (mevcut durum)	Orta	offline_repo_status: not-included açıkça raporlanır; --require-offline-repo release build'lerinde build'i durdurur

9. Uygulama Planı

1. Base ISO'nun SHA256 bilgisini Canonical kaynak kaydından al ve yerel yayın kaydına yaz (provisioning/iso/ubuntu-26.04.1-SHA256SUMS).
2. Medyayı üret (provisioning/iso/build-blueforce-iso.sh); üretim sırasında girilen autoinstall.yaml + firstboot + offline-repo + release payload'ları medyaya yazılır, interactive-sections: [storage] ve apt.fallback: offline-install işaretleri korunur.
3. Medyaya bayi no, WireGuard private key, enrollment token veya SSH private key KOYMA; builder giriş taraması bunları bulursa durur.
4. Kurulumdan sonra cihaz PROVISIONED_OFFLINE olur; merkezi doğrulama tamamlanmadan READY olmaz (K-21).
5. Release yolunda medya manifesti + checksum + test raporu üretilir; cihaz verisi taşınmaz.

# medyayı üret (base ISO ve checksum kaydı yerelde olmalı; hiçbir şey indirilmez)
provisioning/iso/build-blueforce-iso.sh \
  --upstream-iso /media/ubuntu-26.04.1-desktop-amd64.iso \
  --checksum-file provisioning/iso/ubuntu-26.04.1-SHA256SUMS
# üretilen artefaktı YAZMADAN doğrula (checksum + El Torito metadata)
provisioning/iso/test-iso.sh dist/Blueforce-Field-OS-1.0.0-amd64.iso
sha256sum -c dist/Blueforce-Field-OS-1.0.0-amd64.iso.sha256

Üretilen artefakt (2026-09-16 — gerçek üretim, mock değil)

Alan	Değer
ISO	dist/Blueforce-Field-OS-1.0.0-amd64.iso
ISO boyutu	6 481 917 952 byte (~6.48 GB, 6.04 GiB)
ISO SHA256	cb0cc56f0442fbd1418e0d0f35521522f4ec9aa3f203779a67e96d587d431296
Checksum dosyası	dist/Blueforce-Field-OS-1.0.0-amd64.iso.sha256 (aynı değer, yerelde sha256sum -c ile doğrulandı)
Manifest	dist/1.0.0-manifest.yaml (release_status: lab-artifact, build_date: 2026-09-16T08:00:29Z)
Base medya	Ubuntu 26.04.1 desktop amd64 (ubuntu-26.04.1-desktop-amd64.iso, SHA256 601e30fbf5d97759367c632e2c33630665039b7e2158fd068403da3ccf1bda1f — build host'ta yeniden hesaplanıp doğrulandı)
Boot	El Torito BIOS + UEFI girdileri base ISO'dan korunmuş (builder build sonrası xorriso ile yeniden doğrular; eksikse artefaktı siler)
Live içerik bütünlüğü	casper/minimal.squashfs 3 432 136 704 byte ve SHA256 b5ec27b9570e77abb62831a8b652b50eaf089d537e62046189a52231a4fa9bec — base ISO'daki dosyayla birebir aynı
Autoinstall	Medya kökünde /autoinstall.yaml; interactive-sections: [storage] aktif, apt_fallback: offline-install
Payload	/blueforce-provisioning/{autoinstall,firstboot,offline-repo,release} medyada mevcut
Secret durumu	device_identity_embedded: false, automatic_disk_wipe: false; kimlik firstboot'ta toplanır
Baseline sapması	Medya Desktop flavour ile üretildi (baseline Server). manifest.yaml → baseline_deviation bloğu: gerekçe (build host'ta checksum'ı doğrulanmış tek medya Desktop ISO'ydu, build indirme yapmaz), etki (GNOME zaten gelir), gereken karar (LAB için Desktop tabanını kabul et veya üretim öncesi Server ISO ile yeniden build)
Henüz yapılmayanlar	UEFI/Legacy/Secure Boot boot kabulü, Secure Boot imza davranışı, air-gapped tam kurulum, offline APT repo gömülmesi (offline_repo_status: not-included, pinler UNPINNED) — hepsi LAB/F2B işi

10. Test Planı

Test	Beklenen sonuç	Ortam
Base ISO checksum	Yayın kaydıyla eşleşir (601e30fb…)	LAB(2)
Üretilen ISO checksum	sha256sum -c dist/*.iso.sha256 geçer	LAB(2)/CI
ISO içerik bütünlüğü	casper/* dosyaları base ISO ile bayt-özdeş; boot.catalog/eltorito.img korunmuş	CI (xorriso) + LAB
Tek-USB assisted kurulum	Kimliksiz sistem kurulur; storage adımı operatör onayı bekler, otomatik silme yok	LAB(2) UEFI+Legacy
Field OS ISO UEFI/Legacy/Secure Boot	Her desteklenen profil boot eder	Zorunlu LAB (F2B çıkış kapısı)
Air-gapped kurulum (offline repo gömülüyken)	Dış indirme yok; PROVISIONED_OFFLINE	LAB(2) air-gapped
Geri dönüş yolu (upstream ISO + seed)	Aynı sonucu verir, sıcak tutulur	LAB(2)
Artefact taraması	Cihaz kimliği/secret yok; device_identity_embedded: false	Build CI + LAB

11. Rollback

1. Field OS ISO başarısızsa (boot etmez, autoinstall almaz) derhal upstream ISO + son onaylı seed USB yoluna dönülür; bu yol her zaman sıcak tutulur (K-20).
2. Hatalı ISO/seed geri çekilir, önceki onaylı medya sürümü (sürüm etiketli USB) kullanılır.
3. Cihaz kurulmuş fakat kabul edilmemişse 27/29 prosedürüyle yeniden provision edilir.

12. Kontrol Listesi

• Base ISO checksum ve kaynak URL kaydı var; üretilen ISO checksum'ı yayımlanmış.
• Medya genel yapılandırma dışında cihaz verisi/secret içermiyor (kimlik firstboot'ta).
• V1 etiketi tek USB Field OS ISO olarak basıldı; upstream ISO + seed geri dönüş yolu olarak hazır.
• Medyada interactive-sections: [storage] aktif, otomatik disk silme yok.
• UEFI/Legacy/Secure Boot LAB kabulü tamam (F2B çıkış kapısı) — tamamlanmadan saha dağıtımı yok.
• Medya tabanı sapması (Desktop flavour) kayıtlı ve işletim öncesi karar verilmiş.
• Offline APT repo gömülü (yoksa OFFLINE BLOCKED davranışı bilerek kabul edilmiş ve release build'i bloke ediyor).

13. Açık Sorular

• Ubuntu 26.04.1'in kesin autoinstall/subiquity davranışı ve Desktop flavour'da autoinstall yolu — LAB (sahibi: platform ekibi) [K-20].
• Desteklenecek Legacy BIOS donanım profilleri — sahibi: envanter ekibi.
• UEFI/Legacy/Secure Boot boot kabul matrisi ve Secure Boot imza davranışı — F2B (sahibi: provisioning/release yöneticisi) [K-20].
• Medya tabanı: Desktop flavour kabul mü, Server ISO ile yeniden build mi — F2B çıkış kapısı (sahibi: release yöneticisi) [K-01/K-20].
• Offline APT repo'nun medyaya gömülmesi (bugün offline_repo_status: not-included) — F2B (sahibi: release yöneticisi) [K-16/K-20].

---

Ek: Medya ilişkisi (K-20)

flowchart LR
  CUSTOM["V1 medya: TEK USB Field OS ISO<br/>/autoinstall.yaml (motor) + /blueforce-provisioning/<br/>offline APT + firstboot + release<br/>interactive-sections: [storage]"] --> OS["Kimliksiz Ubuntu zemin<br/>(operatör disk onayı, otomatik silme YOK)"]
  OS --> P["PROVISIONED_OFFLINE"]
  P --> EN["ENROLLED (token) → READY (merkezi kanıt)"]
  UP["Geri dönüş yolu: upstream Ubuntu ISO"] --> OS
  SEED["NoCloud seed USB (user-data + meta-data)"] --> OS
  UP -. "F2B geri alınırsa sıcak yol" .-> CUSTOM